Anthropic, OpenAI, Google đàm phán cơ quan an toàn AI

Những tuyên bố công khai gần đây về an toàn AI từ các lãnh đạo ngành hóa ra đã được xây dựng trên nền tảng của nhiều tháng đàm phán kín đáo, phối hợp giữa ba phòng thí nghiệm AI lớn nhất thế giới: Anthropic, OpenAI và Google. Động thái này cho thấy sự phối hợp đã tiến xa hơn nhiều so với những tuyên bố hay bài luận đơn lẻ, mang đến những tác động kép đáng kể cho thị trường và vị thế cạnh tranh trong ngành AI.

Đàm phán bí mật về tiêu chuẩn an toàn AI

Theo báo cáo của The Information, Anthropic, OpenAI và Google đã tổ chức các cuộc họp nhóm công tác từ tháng 7 để thảo luận về việc thành lập một cơ quan tiêu chuẩn an toàn AI do ngành dẫn dắt. Các cuộc thảo luận này được cho là đã diễn ra trước lời kêu gọi công khai của CEO Anthropic, Dario Amodei, vào thứ Bảy về việc các công ty AI nên làm chậm tốc độ phát triển năng lực và phối hợp về an toàn.

Giám đốc điều hành Google DeepMind, Demis Hassabis, cũng đã đề xuất một Cơ quan Tiêu chuẩn AI Tiên phong (Frontier AI Standards Body) kiểu FINRA, đặt trụ sở tại Mỹ, vào ngày 14 tháng 7. Trong một cuộc họp nội bộ, CEO OpenAI, Sam Altman, được cho là ủng hộ việc tạo ra một cơ quan kiểm tra và kiểm toán, nhưng tin rằng các phòng thí nghiệm lớn sẽ cần tự xây dựng nó nếu không có sự hỗ trợ của chính phủ Mỹ.

Ba công ty này có quan điểm khác nhau về mức độ tham gia phù hợp của chính phủ. Anthropic nghiêng về quan hệ đối tác với chính phủ hơn, trong khi OpenAI nhấn mạnh các tiêu chuẩn tự nguyện của ngành nhưng cũng ủng hộ luật pháp cụ thể ở cấp tiểu bang. Sự phối hợp về an toàn do ngành dẫn dắt không phải là chưa có tiền lệ, bao gồm Diễn đàn Mô hình Tiên phong (Frontier Model Forum) năm 2023 và Quỹ An toàn AI liên quan, cùng với Quỹ AI Tác nhân (Agentic AI Foundation) của Linux Foundation ra mắt vào tháng 12 năm 2025.

Tác động kép đến thị trường và cạnh tranh ngành AI

Một động thái đáng tin cậy hướng tới các tiêu chuẩn kiểm tra và kiểm toán chung có thể được nhìn nhận theo hai cách đối với thị trường:

• Giảm rủi ro pháp lý: Một mặt, các đánh giá an toàn tiêu chuẩn hóa trước khi phát hành có thể giảm thiểu rủi ro pháp lý cho các phòng thí nghiệm lớn nhất bằng cách đi trước sự can thiệp của chính phủ. Điều này từng là động lực hỗ trợ định giá trên toàn ngành.
• Củng cố vị thế ông lớn: Mặt khác, một số nhà bình luận đã chỉ ra rằng chi phí tuân thủ liên quan đến một cơ quan tiêu chuẩn do các phòng thí nghiệm thiết kế có thể củng cố vị thế của các công ty lớn hiện tại. OECD đã xác định chi phí cố định cao và cơ sở hạ tầng tập trung là rào cản gia nhập trong AI, một động lực đáng theo dõi về cách nó ảnh hưởng đến vị thế cạnh tranh giữa các công ty nhỏ hơn và các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với các nhà đầu tư Việt Nam quan tâm đến lĩnh vực công nghệ và AI, những diễn biến này mang lại cả cơ hội và thách thức. Việc các ông lớn chủ động thiết lập tiêu chuẩn an toàn có thể là tín hiệu tích cực cho sự ổn định và phát triển bền vững của ngành AI trong dài hạn, giảm bớt những rủi ro pháp lý bất ngờ có thể ảnh hưởng đến định giá cổ phiếu. Tuy nhiên, cần lưu ý đến khả năng các tiêu chuẩn này sẽ tạo ra rào cản gia nhập cao hơn cho các startup AI nhỏ hơn hoặc các công ty mới nổi, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi như Việt Nam.

Nhà đầu tư nên theo dõi sát sao các quy định và tiêu chuẩn mới được đề xuất, cũng như cách chúng ảnh hưởng đến chi phí hoạt động và khả năng cạnh tranh của các công ty AI. Các công ty có khả năng thích ứng nhanh với các tiêu chuẩn mới và có nguồn lực tài chính mạnh mẽ để tuân thủ sẽ có lợi thế. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để tìm kiếm các công ty cung cấp giải pháp hoặc dịch vụ hỗ trợ tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn AI, một phân khúc có thể phát triển mạnh trong tương lai.