Biến động giá khoáng sản cản bước dòng vốn đầu tư
Làn sóng biến động giá khốc liệt của các khoáng sản trọng yếu đang tạo ra rào cản nghiêm trọng đối với các dự án chuyển dịch năng lượng toàn cầu, khiến hàng loạt kế hoạch đầu tư bị đình trệ hoặc hủy bỏ hoàn toàn.
Rào cản lớn từ sự bất ổn định của thị trường
Theo báo cáo mới nhất từ hãng luật quốc tế DLA Piper, ít nhất 25% các nhà phát triển giải pháp lưu trữ năng lượng, nhà đầu tư và doanh nghiệp khai khoáng cho biết biến động giá khoáng sản thiết yếu đang ngăn cản dự án triển khai. Khảo sát trên 550 bên tham gia cho thấy, 23% dự án tưởng chừng rất khả thi đã bị trì hoãn hoặc hủy bỏ do giá cả hàng hóa diễn biến khó lường trước sức ép từ thuế quan, xung đột và căng thẳng địa chính trị. Thêm vào đó, 12% đối tượng khảo sát coi biến động giá là yếu tố phá vỡ thỏa thuận (dealbreaker).
Hơn một nửa số người tham gia khẳng định sự bất ổn về giá là lực cản lớn nhất đối với hoạt động khai thác và chế biến. Cụ thể, 28% gặp khó khăn khi tìm kiếm hợp đồng bao tiêu dài hạn (offtake agreement), 27% buộc phải hoãn ra quyết định đầu tư và 26% phải đối mặt với chi phí vốn leo thang.
Sự phân hóa khu vực và xu hướng tự chủ chuỗi cung ứng
Tác động của thị trường không đồng đều giữa các quốc gia. Các dự án tại Mỹ và Anh chịu tổn thương nặng nề nhất, với lần lượt 18% và 16% xem biến động giá là yếu tố khiến dự án đổ vỡ. Ngược lại, tại Đức, thị trường tỏ ra kiên cường hơn khi không có người tham gia nào coi đây là rào cản chí mạng và chỉ 8% xem là vấn đề lớn. Do đó, dòng vốn quốc tế đang có xu hướng ưu tiên chảy vào các khu vực sở hữu năng lực thực thi đáng tin cậy cũng như nằm gần nhu cầu tiêu thụ và chuỗi cung ứng.
Chiến lược tích hợp dọc để phòng ngừa rủi ro
Để hạn chế rủi ro trước sự chi phối của các sàn định giá chịu ảnh hưởng lớn từ Trung Quốc, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh chiến lược tích hợp theo chiều dọc. Khoảng 37% nhà phát triển và 32% doanh nghiệp khai khoáng đã áp dụng mô hình này, cho phép kiểm soát toàn diện từ khâu khai khoáng, tinh chế, sản xuất đến tái chế nhằm hạn chế nguy cơ đứt gãy từ thượng nguồn.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Việt Nam hiện nắm giữ tiềm năng tài nguyên đáng kể về đất hiếm, bauxite, titan và niken – những nguyên liệu đầu vào sống còn cho ngành công nghiệp xe điện và năng lượng tái tạo. Xu hướng dịch chuyển dòng vốn về các chuỗi cung ứng an toàn và gần thị trường mang lại cơ hội lớn để Việt Nam thu hút vốn FDI chất lượng cao vào khâu chế biến sâu.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong nước cần lưu ý rủi ro biến động giá nguyên liệu thế giới có thể ăn mòn biên lợi nhuận của các dự án năng lượng và sản xuất pin. Việc chủ động đa dạng hóa đối tác, ký kết các hợp đồng bao tiêu gắn với giá thành phẩm thay vì nguyên liệu thô, cũng như nâng cao năng lực chế biến tinh sẽ là chìa khóa để bảo vệ dòng tiền và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư trong chu kỳ mới.