Chiến tranh Myanmar thúc tăng khai thác đất hiếm nguy hiểm

Bối cảnh chiến tranh và di cư lao động

Cuộc nội chiến Myanmar sau coup 2021 làm nền kinh tế sụp đổ, việc làm khan hiếm. Người dân vùng Sagaing, trung tâm khởi nghĩa, chạy trốn sang khu vực biên giới Trung Quốc để tìm việc trong mỏ đất hiếm.

Điều kiện làm việc trong mỏ đất hiếm

Min và em trai nhận công việc xây đường, lương khoảng 3.000 nhân dân tệ/tháng, cao hơn nhiều ngành khác. Công việc đòi hỏi đào trên dốc, vận hành máy nặng; rủi ro sạt lở cao. Em trai Min chết trong sạt lở chỉ vài tuần sau khi vào làm.

Rủi ro sức khỏe và an toàn

Nhân công tiếp xúc với hoá chất độc, không có bảo hộ đầy đủ. Các vụ sạt lở chết người đã được truyền thông địa phương ghi nhận ít nhất năm lần.

Tác động môi trường và chuỗi cung ứng

Khai thác đất hiếm làm ô nhiễm sông, phá rừng, đất canh tác trở nên độc hại. Myanmar là nhà cung cấp lớn các nguyên tố nặng, nhưng hoạt động khai thác diễn ra trong bí mật, không có giấy phép công khai.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Rủi ro chuỗi cung ứng cao: nguồn cung không minh bạch, nguy cơ gián đoạn do xung đột và quy định quân đội. Rủi ro ESG: dự án khai thác gây ô nhiễm, vi phạm quyền lao động, có thể làm giảm uy tín doanh nghiệp Việt khi nhập khẩu. Khuyến nghị: đa dạng hoá nguồn cung, ưu tiên nhà cung cấp có chứng nhận bền vững, theo dõi chặt chẽ tình hình chính trị Myanmar.