Codelco đóng cửa mỏ đồng Andina do sự cố tràn chất thải

Tập đoàn khai thác đồng quốc gia Chile Codelco vừa phát lệnh tạm đình chỉ hoạt động chế biến tại mỏ Andina sau sự cố tràn quặng đuôi đe dọa nguồn nước sông Blanco, làm dấy lên lo ngại về thắt chặt nguồn cung đồng trên thị trường thế giới.

Nguy cơ ô nhiễm nguồn nước và gián đoạn vận hành mỏ Andina

Theo thông báo từ Codelco, hệ thống vận chuyển chất thải gần khu vực Rápido RV4 tại hẻm núi Río Blanco đã gặp sự cố tắc nghẽn, dẫn tới rò rỉ một phần quặng đuôi có khả năng xâm nhập vào dòng sông Blanco. Do tính chất cấp bách, nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới này đã kích hoạt toàn bộ quy trình khẩn cấp, bao gồm việc đóng cửa nhà máy tuyển quặng, ngừng dẫn quặng đuôi, chuyển dòng nước tới hồ chứa Piuquenitos và tiến hành quan sát chất lượng nước liên tục.

Sông Blanco kết nối trực tiếp với lưu vực sông Aconcagua – nguồn cung cấp nước sinh hoạt và nông nghiệp quan trọng cho miền trung Chile. Trước nguy cơ ô nhiễm, công ty cấp nước địa phương Esval đã chủ động đóng cửa các cửa thu nước mặt từ sông Aconcagua và chuyển sang khai thác nước ngầm dự phòng cho khu vực Los Andes. Mỏ Andina vốn kết hợp giữa khai thác hầm lò tại Río Blanco và lộ thiên tại Sur Sur để sản xuất đồng và molypden; tuy nhiên, Codelco hiện chưa đưa ra thời điểm cụ thể có thể tái khởi động.

Khủng hoảng kép: Rò rỉ môi trường và bê bối số liệu khai trình

Sự cố môi trường xảy ra đúng thời điểm Codelco đang đối mặt với sức ép dư luận dữ dội sau khi thừa nhận số liệu sản lượng đồng bị thổi phồng lên tới 42.100 tấn trong các báo cáo trước đó. Chủ tịch Hội đồng Quản trị Bernardo Fontaine cũng thông báo tới các cổ đông về khoản chênh lệch tồn kho 17.000 tấn đồng, ước tính trị giá từ 120 đến 140 triệu USD.

Các nghị sĩ Chile đang yêu cầu cơ quan quản lý mở cuộc điều tra toàn diện về nguyên nhân rò rỉ chất thải cũng như tác động sinh thái lâu dài. Áp lực pháp lý và môi trường gia tăng nhiều khả năng sẽ kéo dài thời gian ngừng hoạt động của Andina, ảnh hưởng trực tiếp đến cam kết giao hàng của tập đoàn này.

Nhận định và khuyến nghị cho nhà đầu tư Việt Nam

Việc một trong những cơ sở khai thác chủ lực của Codelco dừng hoạt động đột ngột, kết hợp với thực trạng thiếu hụt sản lượng do bê bối số liệu, sẽ tạo áp lực tăng giá ngắn và trung hạn đối với kim loại đồng trên sàn LME và COMEX. Nguồn cung đồng toàn cầu vốn đã mỏng do gián đoạn tại nhiều mỏ lớn nay càng trở nên nhạy cảm hơn trước mọi cú sốc kỹ thuật.

Đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, nhà đầu tư cần lưu ý các nhóm ngành chịu tác động trực tiếp: các doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện, thiết bị cơ điện có thể đối mặt với rủi ro biên lợi nhuận bị thu hẹp do giá nguyên liệu đồng đầu vào tăng; trong khi đó, các doanh nghiệp khai khoáng và luyện kim màu có thể hưởng lợi từ xu hướng neo cao của giá kim loại cơ bản. Việc theo dõi sát sao diễn biến tái khởi động của mỏ Andina sẽ giúp nhà đầu tư chủ động cơ cấu danh mục và quản trị rủi ro chi phí hiệu quả.