Cựu Chủ tịch Fed: Giá dầu là lý do chính để tăng lãi suất

Robert Kaplan, Phó Chủ tịch Goldman Sachs và cựu Chủ tịch Fed Dallas, nhận định rằng cuộc tranh luận về việc tăng lãi suất sẽ không tồn tại nếu không có xung đột tại Iran và sự nhảy vọt của giá dầu. Theo ông, biến động năng lượng đang thúc đẩy lạm phát toàn phần và lan tỏa sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế.

Giá dầu: Ngòi nổ cho kịch bản tăng lãi suất của Fed

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg, Kaplan thẳng thắn chia sẻ: "Nếu không có chiến tranh và giá dầu tăng cao, tôi đoán chúng ta thậm chí sẽ không nói về triển vọng tăng lãi suất." Quan điểm này đi ngược lại với các cuộc thảo luận phổ biến trên thị trường tài chính suốt mùa hè qua, vốn thường tập trung vào thuế quan, cung lao động và làn sóng đầu tư cho AI.

Cơ chế tác động ở đây là một trong những quy luật lâu đời nhất của lạm phát: dầu thô ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng thông qua nhiên liệu và gián tiếp thông qua mọi hàng hóa cần vận chuyển. Khi giá năng lượng tăng cao và bắt đầu lan tỏa sang các mặt hàng khác, nó không còn là một cú sốc cung tạm thời mà trở thành một vấn đề lạm phát cốt lõi buộc Fed phải can thiệp.

Những chỉ trích về chính sách điều hành của Fed

Dù không còn là quan chức đương nhiệm, Kaplan vẫn là một trong những chuyên gia quan sát Fed có tầm ảnh hưởng lớn nhất. Ông không ngần ngại đưa ra những nhận định sắc bén về các quyết định của cơ quan này. Kaplan cho rằng Fed đã đúng khi không tăng lãi suất vào tháng 7, nhưng đồng thời khẳng định việc cắt giảm lãi suất vào tháng 12 trước đó là một sai lầm.

Sự khác biệt giữa lạm phát lõi và lạm phát toàn phần chính là mấu chốt trong lập luận của Kaplan. Nếu sự tăng giá chỉ gói gọn trong nhóm năng lượng, ngân hàng trung ương có thể tạm thời bỏ qua. Tuy nhiên, Kaplan tin rằng sự lan tỏa giá cả đã thực sự xảy ra, khiến kịch bản thắt chặt tiền tệ trở nên khả dĩ hơn bao giờ hết.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với các nhà đầu tư tại Việt Nam, thông điệp từ Kaplan nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sát sao địa chính trị Trung Đông và diễn biến giá dầu thế giới. Biến động giá năng lượng không chỉ gây áp lực lên lạm phát trong nước mà còn tác động mạnh đến sức mạnh đồng USD, từ đó gây áp lực lên tỷ giá và chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Nhà đầu tư nên đặc biệt thận trọng với các nhóm ngành nhạy cảm với chi phí vận tải và đầu vào năng lượng, đồng thời duy trì sự linh hoạt trong danh mục trước những tín hiệu vĩ mô khó lường từ quốc tế.