Định giá SpaceX 1,75 nghìn tỷ USD: Viễn cảnh hay ảo tưởng?
Định giá SpaceX ở mức 1,75 nghìn tỷ USD đang gây ra nhiều tranh cãi nảy lửa trong giới tài chính toàn cầu. Trong khi nhiều người tin vào tiềm năng thống trị của Starlink và trí tuệ nhân tạo xAI, số khác lại cho rằng đây là một con số phi thực tế khi so sánh với quy mô kinh tế toàn cầu.
Tham vọng thị trường 28,5 nghìn tỷ USD của Elon Musk
Theo hồ sơ IPO (Form S-1), SpaceX tuyên bố tổng thị trường mục tiêu (TAM) lên tới 28,5 nghìn tỷ USD - tương đương quy mô GDP của toàn nước Mỹ. Đáng chú ý, mảng AI (thông qua xAI) chiếm tới 93% con số này (khoảng 26,5 nghìn tỷ USD), trong khi mảng vũ trụ và Starlink chỉ chiếm phần nhỏ còn lại.
Việc định giá dựa trên một lĩnh vực mà SpaceX mới chỉ tham gia thông qua sáp nhập xAI cách đây nửa năm đang đặt ra dấu hỏi lớn về tính thực tế của mô hình kinh doanh này. Liệu một công ty có doanh thu 18,7 tỷ USD năm ngoái có xứng đáng được định giá như thể họ đã chiến thắng trong một cuộc chiến công nghệ chưa thực sự bắt đầu?
Phân tích các mảng kinh doanh cốt lõi của SpaceX
Starlink - Cỗ máy in tiền biên lợi nhuận cao
Starlink hiện là động lực tài chính chính của SpaceX, mang lại 11,4 tỷ USD doanh thu trong năm 2025 (chiếm 61,9% tổng doanh thu) với hơn 10,3 triệu thuê bao tại 164 quốc gia. Biên lợi nhuận EBITDA đạt mức ấn tượng 63%, khẳng định vị thế độc quyền hạ tầng quỹ đạo thấp (LEO) với hơn 9.600 vệ tinh.
Dịch vụ phóng vệ tinh - Kỳ vọng vào Starship
Mảng phóng vệ tinh đóng góp khoảng 22% doanh thu (hơn 4 tỷ USD năm 2025). Tuy nhiên, do chi phí đầu tư khổng lồ cho việc phát triển siêu tên lửa Starship, mảng này vẫn ghi nhận mức lỗ hoạt động 662 triệu USD trong quý 1 năm 2026.
Nhận định và lời khuyên cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, thương vụ IPO của SpaceX là một bài học đắt giá về cách định giá doanh nghiệp công nghệ cao. Dù Starlink sở hữu lợi thế cạnh tranh tuyệt đối, phần lớn định giá khổng lồ lại phụ thuộc vào kỳ vọng tăng trưởng của xAI. Nhà đầu tư trong nước cần cẩn trọng, tránh cuốn theo tâm lý FOMO và cần phân biệt rõ ràng giữa giá trị thực tế từ dòng tiền hiện tại với những dự báo tương lai mang tính viễn tưởng.