Doanh nghiệp đầu tư nhỏ và vừa: Thoát ly chuẩn mực ngân hàng từ 2027
Quy tắc quản lý rủi ro mới cho doanh nghiệp đầu tư nhỏ và vừa tại Đức
Cơ quan Giám sát Tài chính Liên bang Đức (BaFin) đã ban hành một bộ quy tắc quản lý rủi ro chuyên biệt dành cho các công ty đầu tư nhỏ và vừa. Các tiêu chuẩn này sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong việc quản lý hoạt động của các định chế tài chính này.
Phạm vi áp dụng và những thay đổi chính
Đối với các công ty giao dịch bán lẻ, quy tắc này áp dụng cho các doanh nghiệp thực hiện lệnh của khách hàng, giao dịch các công cụ phái sinh hoặc nắm giữ tiền của khách hàng. Các tổ chức Đức hoạt động trong lĩnh vực CFD và FX có thể nằm trong khuôn khổ này, trong khi các nhà môi giới được cấp phép ngân hàng vẫn tuân theo các tiêu chuẩn ngân hàng riêng biệt.
Quy tắc WpI MaRisk mới thay thế việc sử dụng tương tự MaRisk tập trung vào ngân hàng cho hai loại hình công ty đầu tư nhỏ hơn. BaFin cho biết khuôn khổ riêng biệt này nhằm mục đích cung cấp sự rõ ràng về pháp lý và giải quyết các mô hình hoạt động khác biệt so với các tổ chức tín dụng.
Yêu cầu về quản lý rủi ro và kiểm soát
Nhận diện rủi ro toàn diện
Các công ty thuộc phạm vi điều chỉnh phải xác định các rủi ro trọng yếu trong toàn bộ hoạt động của mình, bao gồm rủi ro đối với khách hàng, thị trường và chính công ty. Rủi ro công nghệ thông tin và truyền thông phải được đưa vào một cách rõ ràng. Các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị (ESG) được xem xét như những yếu tố tiềm ẩn gây ra các rủi ro khác.
Danh mục rủi ro khách hàng của BaFin bao gồm các tư vấn đầu tư không phù hợp hoặc không đầy đủ, quy trình kiểm soát thất bại, sai sót trong giao dịch và định giá, cũng như các hành động của đại lý liên kết. Các sự cố hệ thống và quy trình ngừng hoạt động cũng nằm trong danh sách. Các công ty không tách biệt tiền của khách hàng phải giải trình cấu trúc đó trong đánh giá rủi ro khách hàng của mình.
Kiểm soát giao dịch hàng ngày và kế hoạch vốn
Các công ty đầu tư phải tách biệt hoạt động giao dịch khỏi các chức năng quản lý rủi ro, thanh toán bù trừ và kiểm soát ở cấp quản lý. Một ngoại lệ áp dụng khi hoạt động giao dịch nhỏ và không phức tạp. Các giao dịch phải được giám sát liên tục. Các công ty phải điều tra các sai lệch một cách kịp thời và ghi lại các vị thế trong hệ thống rủi ro mà không chậm trễ.
Các công ty cỡ trung bình phải đối mặt với các biện pháp kiểm soát chi tiết hơn khi thua lỗ từ các vị thế của họ là trọng yếu. Họ phải thiết lập các giới hạn rủi ro đối tác, nhà phát hành và giá thị trường, giám sát việc sử dụng chúng và ghi lại các vi phạm cũng như các biện pháp khắc phục.
Các vị thế trong sổ giao dịch phải được định giá hàng ngày và tổng hợp thành một vị thế rủi ro tổng thể ít nhất mỗi ngày một lần. Các vị thế trong sổ đầu tư mang rủi ro giá thị trường yêu cầu định giá ít nhất hàng quý, với các kiểm tra thường xuyên hơn khi hoạt động yêu cầu.
Các công ty nhỏ và vừa phải chuẩn bị một kế hoạch vốn nhiều năm gắn liền với hoạt động và quản lý rủi ro của họ. Kế hoạch phải bao gồm trường hợp dự kiến và ít nhất một kịch bản bất lợi. Mỗi công ty thuộc phạm vi điều chỉnh cần có một chức năng tuân thủ. Một chức năng quản lý rủi ro riêng biệt và kiểm toán nội bộ là bắt buộc nếu tương xứng với quy mô và sự phức tạp của hoạt động.
Lập kế hoạch dự phòng và quản lý hợp đồng ngoài
Các quy tắc cũng yêu cầu lập kế hoạch dự phòng cho các chức năng quan trọng hoặc thiết yếu. Các thỏa thuận thuê ngoài phải nằm trong một khuôn khổ quản lý tập trung với một sổ đăng ký đầy đủ, các đánh giá chất lượng dịch vụ liên tục và các biện pháp kiểm soát bao gồm cả chuỗi hợp đồng phụ.
Các công ty cỡ trung bình phải ước tính thời gian cần thiết để thanh lý có trật tự và chi phí của nó. Đánh giá phải chi tiết hơn nếu công ty sở hữu hoặc nắm giữ tiền mặt hoặc chứng khoán của khách hàng.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Quy định mới của BaFin cho thấy xu hướng siết chặt quản lý rủi ro tại các thị trường phát triển, đặc biệt là đối với các công ty đầu tư nhỏ và vừa. Điều này có thể tạo áp lực cạnh tranh và yêu cầu các công ty tương tự tại Việt Nam nâng cao năng lực quản trị rủi ro, minh bạch hóa hoạt động và chuẩn bị cho các quy định chặt chẽ hơn trong tương lai, nhằm đảm bảo sự an toàn và bền vững cho thị trường tài chính.