Glencore dừng mỏ Cerrejon, ngành than Colombia gặp khó
Mỏ than lộ thiên Cerrejon của tập đoàn Glencore tại Colombia vừa phải tạm dừng hoạt động do các cuộc phong tỏa của cộng đồng địa phương. Sự kiện này không chỉ làm gián đoạn chuỗi cung ứng than toàn cầu mà còn đẩy ngành năng lượng Colombia vào thế khó, đồng thời gửi đi những tín hiệu quan trọng cho thị trường năng lượng quốc tế.
Nguyên nhân và tác động từ việc đóng cửa mỏ Cerrejon
Quyết định tuyên bố tình trạng bất khả kháng (force majeure) được đưa ra sau khi người dân phong tỏa tuyến đường sắt vận chuyển than đến cảng Puerto Bolívar. Việc này khiến Cerrejon phải đình chỉ hầu hết hợp đồng lao động, chỉ giữ lại nhân sự bảo trì và kiểm soát môi trường. Phía doanh nghiệp đã kêu gọi đối thoại mang tính xây dựng để giải quyết khủng hoảng, tránh gây thiệt hại thêm cho nền kinh tế khu vực La Guajira.
Yêu cầu từ cộng đồng và những bất ổn kéo dài
Người dân địa phương yêu cầu quyền lợi hiến pháp, tiếp cận nguồn nước, và tham gia vào các dự án năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, Cerrejon cho biết nhiều yêu cầu vượt quá thẩm quyền của họ. Đáng chú ý, đây không phải lần đầu mỏ than này bị gián đoạn. Trong năm 2024, mỏ đã hứng chịu 333 đợt phong tỏa (tương đương 135 ngày ngừng hoạt động), làm giảm sản lượng than năm 2025 xuống còn 16,8 triệu tấn (giảm 12%).
Bức tranh ảm đạm của ngành than Colombia
Không chỉ Cerrejon, toàn ngành than Colombia đang suy yếu. Sản lượng than nước này năm 2025 giảm xuống mức thấp nhất trong hai thập kỷ là 53,9 triệu tấn. Hiệp hội Sản xuất Than Colombia (Fenalcarbón) cảnh báo rằng gánh nặng thuế, chi phí logistics và bất ổn pháp lý đang khiến quốc gia này mất dần vị thế cạnh tranh trên thị trường than nhiệt toàn cầu.
Nhận định và bài học cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, sự cố tại Colombia là lời nhắc nhở về rủi ro địa chính trị và ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) trong ngành khai khoáng. Việc nguồn cung than từ Colombia bị thắt chặt có thể đẩy giá than thế giới biến động ngắn hạn, ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp nhiệt điện và sản xuất xi măng trong nước phụ thuộc vào than nhập khẩu. Nhà đầu tư cần đa dạng hóa danh mục đầu tư năng lượng và ưu tiên các doanh nghiệp chuyển dịch xanh bền vững.