Hàn Quốc phạt kỷ lục 1,2 tỷ USD do thao túng giá trái phiếu
Ủy ban Công bằng Thương mại Hàn Quốc (KFTC) vừa chính thức áp mức phạt kỷ lục lên tới 1,63 nghìn tỷ won (khoảng 1,22 tỷ USD) đối với 15 ngân hàng và công ty chứng khoán. Đây là án phạt lớn nhất trong lịch sử cơ quan này, liên quan đến hành vi thông đồng, thao túng kết quả đấu thầu trái phiếu Chính phủ trong hơn 3 năm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách quốc gia.
Thủ đoạn thao túng tinh vi của nhóm 'cartel' tài chính
Theo điều tra của KFTC, nhóm 15 định chế tài chính này đều là những nhà tạo lập thị trường (primary dealers) có quyền mua nợ Chính phủ tại các buổi đấu thầu. Từ tháng 1/2020 đến tháng 6/2023, nhóm này đã phối hợp trong 150 đợt đấu thầu, trong đó có tới 145 đợt họ đã trực tiếp thỏa thuận về lợi suất và khối lượng đặt thầu nhằm ngăn chặn lợi suất sụt giảm.
Các nhân viên giao dịch đã trao đổi thông tin qua điện thoại và ứng dụng tin nhắn chỉ 1-2 phút trước khi phiên thầu đóng cửa. Đáng chú ý, hành vi này thậm chí còn được đưa vào quy trình vận hành và tài liệu bàn giao công việc tại một số công ty, đảm bảo sự thông đồng vẫn tiếp diễn ngay cả khi có sự thay đổi nhân sự. KFTC nhận định hành vi này đã vô hiệu hóa hệ thống đấu thầu cạnh tranh và làm tăng chi phí vay vốn của nhà nước.
Danh sách các định chế tài chính bị xử phạt nặng
Trong số 15 đơn vị bị phạt, KB Securities chịu mức phạt cao nhất với 332,2 tỷ won. Tiếp theo là NH Investment & Securities (242,8 tỷ won) và Mirae Asset Securities (214,8 tỷ won). Các ngân hàng lớn như Ngân hàng Công nghiệp Hàn Quốc (IBK) và Shinhan Securities cũng nằm trong danh sách với mức phạt hàng trăm tỷ won.
Truy tố hình sự các đơn vị vi phạm nghiêm trọng
Ngoài việc phạt tiền, KFTC đã chuyển hồ sơ của 7 công ty sang Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng do mức độ tham gia sâu và kéo dài. Danh sách này bao gồm những tên tuổi lớn như Mirae Asset, KB Securities, NH Investment, Kiwoom Securities và Korea Investment & Securities. Mức phạt lần này lớn hơn gấp nhiều lần so với các vụ thao túng trái phiếu tương tự từng xảy ra tại châu Âu trước đây.
Nhận định và bài học cho nhà đầu tư Việt Nam
Vụ việc tại Hàn Quốc là lời cảnh báo mạnh mẽ về tính minh bạch trên thị trường tài chính, đặc biệt là phân khúc trái phiếu Chính phủ vốn được coi là nền tảng của hệ thống tài chính. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, đây là bài học về tầm quan trọng của việc giám sát chặt chẽ các định chế tài chính lớn và các nhà tạo lập thị trường. Khi các tổ chức lớn bắt tay thao túng, nó không chỉ gây thiệt hại cho ngân sách mà còn làm méo mó lợi suất thị trường, ảnh hưởng trực tiếp đến định giá các tài sản tài chính khác. Việc các cơ quan quản lý Hàn Quốc mạnh tay xử phạt và truy tố hình sự cho thấy xu hướng thắt chặt kỷ cương thị trường toàn cầu, một lộ trình mà thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang nỗ lực thực hiện để nâng cao uy tín và thu hút dòng vốn ngoại bền vững.