Kế hoạch khai thác than tăng dù công suất mới giảm mạnh

Tóm tắt: Năng lực khai thác than dự kiến tăng 11% nhờ Ấn Độ, trong khi công suất mới giảm gần 40%; năng lượng sạch giảm thị phần than toàn cầu, tạo rủi ro cho các dự án mới.

Tăng năng lực khai thác dự kiến

Global Energy Monitor báo cáo năng lực khai thác đề xuất tăng 11% năm 2023, chủ yếu đến từ Ấn Độ, nơi năng lực dự kiến gấp đôi so với năm trước. Ấn Độ đặt mục tiêu sản xuất 1,15 tỷ tấn than vào giai đoạn 2025‑2026 để đáp ứng nhu cầu điện trong đợt nắng nóng, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng.

Giảm công suất mới và xu hướng năng lượng sạch

Khởi công các mỏ than mới giảm gần 40%, tiếp tục xu hướng giảm từ các năm trước. Trung Quốc và Úc là hai quốc gia có mức giảm mạnh nhất: Trung Quốc giảm 44% nhờ mở rộng gió, mặt trời và các biện pháp an toàn; Úc giảm 96% do nhu cầu xuất khẩu suy giảm và lệnh cấm khai thác mới.

Ảnh hưởng của năng lượng sạch

IAEA dự báo nhu cầu than toàn cầu sẽ giảm tới 2030, trong khi gió và mặt trời sẽ vượt qua than trong hỗn hợp điện toàn cầu năm 2025.

Rủi ro và khuyến nghị cho nhà đầu tư Việt Nam

Khoảng 70% dự án khai thác đề xuất vẫn ở giai đoạn chưa cấp phép hoặc xây dựng, tạo cơ hội cho chính phủ và nhà đầu tư ngăn chặn tăng công suất không cần thiết. Tiến hành đầu tư vào dự án than trong bối cảnh thị trường yếu và xu hướng năng lượng sạch mạnh có thể dẫn đến tài sản kém hiệu quả lâu dài.

Nhận định: Nhà đầu tư Việt Nam nên ưu tiên các dự án năng lượng tái tạo, cân nhắc kỹ lưỡng rủi ro khi tham gia vào các dự án khai thác than mới, đặc biệt là những dự án chưa có giấy phép cuối cùng.