Kế hoạch nhập vàng Venezuela của Trump gặp rào cản lớn
Hàng trăm triệu USD vàng từ Venezuela được đưa vào Mỹ theo chính sách mở cửa khoáng sản của cựu Tổng thống Donald Trump đang bị mắc kẹt tại kho lưu trữ, do các nhà luyện kim từ chối xử lý vì lo ngại vi phạm tiêu chuẩn nguồn gốc sạch và liên đới tới tội phạm có tổ chức.
Thỏa thuận triệu đô và nút thắt từ các nhà luyện kim
Theo điều tra của tờ New York Times, các lô hàng bắt đầu vận chuyển từ tháng 3 sau khi tập đoàn kinh doanh hàng hóa Trafigura (Singapore) ký thỏa thuận với công ty khai thác mỏ nhà nước Minerven của Venezuela. Thỏa thuận cho phép Trafigura mua và xuất khẩu vàng từ các mỏ ngầm công nghiệp. Dưới sự thúc đẩy của ông Donald Trump nhằm mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Mỹ tại Venezuela, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum đã trực tiếp giám sát lễ ký kết, và ngay sau đó khoảng 100 triệu USD vàng đã được vận chuyển bằng đường hàng không đến Mỹ.
Tuy nhiên, số vàng này hiện vẫn nằm im trong kho suốt 6 tháng qua. Nguyên nhân chính là các nhà luyện luyện kim Bắc Mỹ kiên quyết từ chối tiếp nhận vì lo ngại rủi ro pháp lý. Để đáp ứng các tiêu chuẩn tìm kiếm nguồn cung có trách nhiệm quốc tế, nhà luyện kim phải chứng minh kim loại quý không tài trợ cho các nhóm tội phạm, tham nhũng hay hủy hoại môi trường trước khi đưa vào chế tác.
Bài toán minh bạch chuỗi cung ứng và rủi ro bảo kê
Các cuộc phỏng vấn thực địa cho thấy một phần vàng bước vào chuỗi cung ứng có liên quan đến các thợ mỏ quy mô nhỏ hoạt động trên đất của Minerven, những người buộc phải nộp tiền bảo kê cho băng đảng Tren de Guayana khét tiếng ở miền Nam Venezuela. Dù Trafigura cố gắng giảm thiểu rủi ro bằng cách khai thác tại hai mỏ có lực lượng canh gác, các chuyến hàng thực tế đã được chuyển đi trước khi công ty hoặc các kiểm toán viên độc lập tiến hành thanh tra toàn diện.
Vấn đề này gợi nhớ đến cuộc điều tra hồi tháng 4 về vàng khai thác bất hợp pháp tại Colombia tràn vào các kênh luyện kim Bắc Mỹ, khiến tổ chức như Xưởng đúc tiền Hoàng gia Canada (Royal Canadian Mint) phải siết chặt quy định minh bạch nguồn gốc. Dù vậy, các nhà đầu tư khác như Heeney Capital (New York) và Mercuria (Geneva) vẫn đang lên kế hoạch đẩy mạnh xuất khẩu khoáng sản Venezuela lên tới 2,2 tỷ USD mỗi năm, bất chấp cảnh báo về sự bảo kê của các băng nhóm tại mỏ lộ thiên El Chocó.
Bài học đắt giá cho nhà đầu tư Việt Nam
Thực tế tại Mỹ cho thấy việc tiếp cận nguồn tài nguyên khoáng sản giá rẻ có thể dễ dàng dưới các thỏa thuận địa chính trị, nhưng chứng minh dòng sản phẩm đủ tiêu chuẩn "sạch" để tiêu thụ tại các thị trường phát triển mới là thách thức sống còn. Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc, trang sức tại Việt Nam, đây là lời cảnh tỉnh sâu sắc về quản trị rủi ro chuỗi cung ứng và tuân thủ ESG. Khi các định chế tài chính và thị trường quốc tế ngày càng khắt khe về nguồn gốc xuất xứ, bất kỳ sự thiếu minh bạch nào về nguồn nguyên liệu đầu vào cũng có thể dẫn đến thiệt hại nặng nề về vốn lưu động, chi phí lưu kho và rủi ro cấm vận pháp lý kéo dài.