Khai thác khoáng sản: Giấy phép không thay thế sự đồng thuận
Tại Hội nghị Thượng đỉnh Kim loại Quý ở Beaver Creek, Thủ lĩnh Knox đã đưa ra cảnh báo sắc bén: các nhà đầu tư không nên nhầm lẫn giấy phép chính phủ với sự đồng thuận của cộng đồng. Việc chi tiền trước khi tham vấn không mang lại quyền được phê duyệt dự án.
Giấy phép chính phủ không thay thế sự đồng thuận của cộng đồng
Thủ lĩnh David Mungo Knox (tên truyền thừa là Walas ’Namugwis) nhấn mạnh rằng một số khu vực thuộc lãnh thổ Kwagu’ł có thể phát triển, nhưng các địa điểm linh thiêng thì không. Ông cảnh báo: "Đừng nhầm lẫn một cuộc họp là sự đồng ý. Đừng nhầm lẫn việc tham vấn là sự đồng thuận." Theo ông, các nhà đầu tư cần hiểu rõ Hiệp ước Douglas 1851 và kế hoạch sử dụng đất của cộng đồng trước khi cam kết tài chính. Tiền đã chi không tạo ra sự đồng thuận nếu thiếu đi sự tôn trọng ngay từ đầu.
Chiến lược tiếp cận sớm: Bài học từ Maven Exploration
Beth Borody, CEO của Maven Exploration, chia sẻ rằng công ty bà đã từ chối nhiều cơ hội gần các di sản UNESCO hoặc nơi khó đạt được sự đồng thuận. Thay vì chiếm quyền khai thác trước, Maven chọn cách liên hệ với cộng đồng bản địa ngay từ giai đoạn sơ khai. Cách tiếp cận này giúp xác định đúng ban lãnh đạo và hiểu rõ quy trình ra quyết định của địa phương, từ đó giảm thiểu rủi ro đình trệ và bảo vệ giá trị tài sản.
Rủi ro xã hội thường bị xem nhẹ trong báo cáo kỹ thuật
Allison Coppel từ Maven lưu ý rằng nhiều nhà thám hiểm coi rủi ro xã hội là vấn đề cấp phép ở giai đoạn sau. Thực tế, phần lớn các báo cáo kỹ thuật tại hội nghị đều bỏ trống hoặc ghi "không áp dụng" cho phần tác động cộng đồng. Đây là một lỗ hổng lớn có thể dẫn đến sự phản đối quyết liệt, làm tăng chi phí và xói mòn giá trị dự án trong tương lai.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Câu chuyện tại Beaver Creek là bài học đắt giá về ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi đầu tư ra nước ngoài hoặc triển khai dự án hạ tầng trong nước, việc xây dựng "giấy phép xã hội" (social license) cũng quan trọng như giấy phép pháp lý. Sự đồng thuận của cộng đồng địa phương chính là rào chắn bảo vệ dự án khỏi các rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh không đáng có.