Mỹ áp dụng áp chế tài chính để kiểm soát nợ công
Với khoản nợ công chạm mốc 40 nghìn tỷ USD, Bộ Tài chính Mỹ đang thực hiện các bước đi được chuyên gia gọi là "áp chế tài chính" nhằm kiểm soát chi phí vay nợ thông qua việc can thiệp vào thị trường trái phiếu và ngoại hối thay vì giải quyết các nguyên nhân gốc rễ.
Chiến lược áp chế tài chính để kìm hãm lãi suất
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent vừa gây bất ngờ cho Wall Street khi công bố kế hoạch tăng cường mua lại trái phiếu dài hạn sau khi lợi suất trái phiếu 30 năm chạm mức cao nhất trong gần hai thập kỷ. Theo George Saravelos, trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối tại Deutsche Bank, đây là một dạng áp chế tài chính (financial repression) – chính sách cho phép chính phủ giữ lãi suất thấp một cách nhân tạo bằng cách gây ảnh hưởng đến thị trường tài chính.
Một ví dụ điển hình là việc Mỹ và Nhật Bản phối hợp can thiệp để hỗ trợ đồng Yên. Thay vì bán trái phiếu Kho bạc Mỹ, Nhật Bản đã sử dụng công cụ FIMA Repo Facility của Fed để vay USD. Cơ chế này giúp tránh áp lực bán tháo trái phiếu, từ đó ngăn chặn đà tăng của lợi suất – một yếu tố then chốt để duy trì chi phí nợ ở mức thấp.
Hệ lụy đối với đồng USD và phản ứng của Fed
Việc kìm hãm lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ có thể dẫn đến sự suy yếu của đồng USD. Saravelos cảnh báo rằng nếu giá trái phiếu không được phép điều chỉnh giảm theo thị trường, giá trị của chúng đối với nhà đầu tư nước ngoài sẽ phải điều chỉnh thông qua sự mất giá của đồng tiền.
Thị trường hiện đang đổ dồn sự chú ý vào phản ứng của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Các động thái nới lỏng điều kiện tài chính của Bộ Tài chính thường sẽ buộc Fed phải thực hiện các biện pháp thắt chặt để bù đắp, tạo ra một sự giằng co phức tạp trong điều hành kinh tế vĩ mô của Mỹ thời gian tới.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư tại Việt Nam, chiến lược áp chế tài chính của Mỹ mang lại cả cơ hội và rủi ro. Thứ nhất, áp lực lên đồng USD có thể giúp giảm bớt căng thẳng tỷ giá USD/VND, tạo dư địa cho Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng. Thứ hai, lợi suất trái phiếu Mỹ bị kìm hãm có thể khiến dòng vốn ngoại quay trở lại các thị trường mới nổi. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần thận trọng với rủi ro lạm phát nhập khẩu và biến động từ các chính sách đối ứng của Fed. Việc đa dạng hóa danh mục vào các tài sản có tính phòng thủ hoặc cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt là chiến lược ưu tiên trong giai đoạn này.