Mỹ cảnh báo EU: Khoản vay 3,4 tỷ USD cho Airbus gây rủi ro
Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer vừa đưa ra cảnh báo nghiêm khắc rằng khoản vay kỷ lục 3,4 tỷ USD từ Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) dành cho Airbus có thể vi phạm thỏa thuận đình chiến thương mại giữa Mỹ và EU. Động thái này đe dọa làm sống dậy cuộc tranh chấp kéo dài hàng thập kỷ về trợ cấp máy bay dân dụng lớn, gây bất ổn cho chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu.
Rủi ro từ khoản vay thiếu minh bạch của EU
Theo ông Jamieson Greer, văn phòng của ông vẫn chưa nhận được bất kỳ thông tin chi tiết nào về khoản vay trị giá khoảng 3,4 tỷ USD được thực hiện vào tháng 6 vừa qua, bất chấp các yêu cầu lặp đi lặp lại từ phía Mỹ. Đây là khoản vay lớn nhất từ trước đến nay của EIB dành cho Airbus, làm dấy lên nghi vấn rằng số tiền này sẽ được sử dụng để phát triển một dòng máy bay mới, tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng.
Ông Greer nhấn mạnh rằng sự thiếu minh bạch này đang tạo ra sự bất ổn đáng kể cho thương mại hàng không xuyên Đại Tây Dương. Để duy trì thị trường cạnh tranh lành mạnh, vấn đề này cần được giải quyết nhanh chóng nhằm tránh vi phạm Thỏa thuận Máy bay Dân dụng Lớn – một thỏa thuận khó khăn mới đạt được để chấm dứt các lệnh trừng phạt thuế quan trước đây.
Tác động lan tỏa đến thị trường hàng không toàn cầu
Cuộc đối đầu giữa Boeing và Airbus một lần nữa nằm trong tầm ngắm của Washington. Vào tháng 7, Boeing đã yêu cầu chính phủ Mỹ gây sức ép để EU công khai chi tiết khoản tài trợ. Nếu khoản vay bị xác định là vi phạm các điều khoản, thỏa thuận đình chiến thương mại rộng lớn hơn có thể bị lung lay, dẫn đến khả năng tái áp đặt các biện pháp thuế quan trả đũa.
Hiện tại, tác động trực tiếp chủ yếu tập trung vào cổ phiếu của Airbus và Boeing. Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn nằm ở việc tài chính hàng không trở thành mặt trận mới trong căng thẳng thương mại Mỹ-EU, giữa bối cảnh chính quyền Mỹ đang đối mặt với nhiều tranh chấp thương mại trên nhiều phương diện khác nhau.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư tại Việt Nam, sự gia tăng căng thẳng thương mại giữa Mỹ và EU có thể gây ra những biến động gián tiếp đến thị trường chứng khoán, đặc biệt là nhóm ngành vận tải và logistics. Các doanh nghiệp hàng không nội địa như Vietnam Airlines (HVN) hay Vietjet (VJC), vốn đang vận hành đội bay chủ lực từ cả Airbus và Boeing, cần theo dõi sát sao tình hình để dự phòng rủi ro về chi phí phụ tùng và bảo trì. Nếu xung đột thương mại leo thang thành thuế quan, chi phí đầu vào của ngành hàng không toàn cầu sẽ tăng, gây áp lực lên biên lợi nhuận của các hãng bay. Nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp có cấu trúc tài chính lành mạnh và khả năng thích ứng linh hoạt với các biến động địa chính trị.