Mỹ muốn siết linh kiện ngoại trong máy chủ và chip AI
Chính phủ Mỹ vừa đưa ra đề xuất áp trần tỷ lệ linh kiện có nguồn gốc ngoài khu vực Bắc Mỹ đối với máy chủ và chip AI, nhằm triệt tiêu mô hình trung chuyển linh kiện Trung Quốc qua Mexico để né thuế quan. Động thái này nằm trong khuôn khổ các cuộc đàm phán sửa đổi Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), đe dọa làm đảo lộn chuỗi cung ứng phần cứng trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
Ngăn chặn kẽ hở xuất khẩu vòng qua Mexico
Đề xuất của Washington đặt ra giới hạn cứng về tỷ lệ linh kiện ngoài Bắc Mỹ trong các hệ thống phần cứng AI. Mục tiêu cốt lõi là ngăn chặn các doanh nghiệp Trung Quốc và đối tác quốc tế sử dụng Mexico làm trạm lắp ráp trung gian để đưa sản phẩm vào Mỹ với mức thuế suất ưu đãi theo thỏa thuận USMCA.
Trong năm nay, phần cứng AI đã vượt qua ô tô để trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Mexico sang Mỹ. Sự bùng nổ này diễn ra khi hàng loạt tập đoàn công nghệ dịch chuyển công đoạn lắp ráp cuối cùng sang phía nam biên giới Mỹ để tránh rào cản thuế quan trực tiếp áp lên hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc.
Áp lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu
Nếu quy tắc xuất xứ mới được thông qua, chi phí và độ phức tạp trong sản xuất của các hãng gia công phần cứng sẽ tăng mạnh. Hiện tại, nhiều linh kiện bán dẫn dùng cho máy chủ AI vào Mỹ với thuế suất gần như bằng không. Các doanh nghiệp phụ thuộc vào nguồn cung linh kiện từ Trung Quốc hoặc châu Á nhưng hoàn thiện sản phẩm tại Mexico sẽ buộc phải tính toán lại mạng lưới sản xuất.
Không chỉ dừng lại ở chip và máy chủ AI, Washington còn xem xét áp dụng các tiêu chuẩn xuất xứ khắt khe tương tự cho các lĩnh vực chiến lược khác, bao gồm cả thiết bị y tế, nhằm từng bước tách rời nguồn cung công nghệ cao khỏi Trung Quốc.
Tác động và góc nhìn cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với thị trường Việt Nam, xu hướng siết chặt quy tắc xuất xứ của Mỹ mang lại cả cơ hội lẫn thách thức chiến lược. Việc dòng chảy linh kiện công nghệ qua Mexico bị siết chặt có thể thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các trung tâm sản xuất thay thế tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, các doanh nghiệp gia công, sản xuất linh kiện điện tử trong nước (như nhóm cổ phiếu công nghệ, phụ trợ bán dẫn) cần đặc biệt thận trọng với rủi ro Mỹ gia tăng điều tra chống lẩn tránh thuế và siết chặt quy tắc xuất xứ nguyên vật liệu đầu vào từ Trung Quốc. Nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng minh bạch, năng lực nội địa hóa cao và khả năng đáp ứng các chuẩn mực pháp lý quốc tế khắt khe.