Mỹ sản xuất chưa tới 1% nam châm đất hiếm: Rủi ro và cơ hội
Mỹ hiện chỉ đáp ứng được chưa đầy 1% nhu cầu nam châm đất hiếm nội địa, tạo ra một lỗ hổng chiến lược nghiêm trọng trong bối cảnh Trung Quốc đang thắt chặt kiểm soát nguồn tài nguyên này. Trong khi Lầu Năm Góc đã có những bước chuẩn bị, nền kinh tế dân sự trị giá 1.500 tỷ USD của Mỹ vẫn đang đứng trước rủi ro lớn do phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung bên ngoài.
Sự thống trị của Trung Quốc và áp lực lên nền kinh tế Mỹ
Việc Trung Quốc liên tục "vũ khí hóa" đất hiếm, bao gồm cả các biện pháp ngăn chặn những cá nhân có kiến thức công nghệ nhạy cảm rời khỏi đất nước, đang tạo ra đòn bẩy khổng lồ lên nền kinh tế Mỹ. Các loại nam châm vĩnh cửu là thành phần không thể thiếu trong mọi thứ, từ xe điện đến tuabin gió và thiết bị điện tử tiêu dùng.
Mặc dù Bộ Quốc phòng Mỹ đã dành nhiều năm để chuẩn bị cho kịch bản thiếu hụt nguồn cung từ Trung Quốc, nhưng khu vực kinh tế dân sự lại tỏ ra chậm chạp hơn. Các nhà nghiên cứu của IMF đã xác định 34 lĩnh vực của nền kinh tế Mỹ có nguy cơ chịu tác động trực tiếp từ sự gián đoạn cung ứng đất hiếm.
Thách thức từ chuỗi cung ứng toàn cầu
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính rằng nhu cầu về các khoáng sản thiết yếu sẽ tăng vọt khi thế giới chuyển dịch sang năng lượng sạch. Tuy nhiên, khả năng tự chủ của Mỹ vẫn còn rất hạn chế. Việc thiếu hụt năng lực sản xuất nam châm nội địa không chỉ là vấn đề thương mại mà còn là vấn đề an ninh kinh tế quốc gia.
Tác động đến các ngành công nghiệp xanh
Các ngành công nghiệp như sản xuất xe điện (EV) và năng lượng tái tạo phụ thuộc nặng nề vào nam châm đất hiếm. Nếu không có nguồn cung ổn định, mục tiêu chuyển đổi năng lượng của nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ, sẽ gặp trở ngại lớn.
Nhận định và cơ hội cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư tại Việt Nam, đây là một tín hiệu quan trọng cần theo dõi. Việt Nam hiện sở hữu trữ lượng đất hiếm đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Khi Mỹ và các đồng minh tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc, Việt Nam nổi lên như một đối tác chiến lược tiềm năng. Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản và chế biến sâu tại Việt Nam có thể hưởng lợi lớn từ xu hướng dịch chuyển này. Nhà đầu tư nên chú trọng vào các mã cổ phiếu ngành khoáng sản có công nghệ khai thác bền vững và các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị bán dẫn, năng lượng sạch để đón đầu làn sóng đầu tư mới.