Mỹ - Trung Quốc kéo dài hiệp định Busan tới 10/1, Xi tới Mỹ
Mỹ và Trung Quốc đã thống nhất kéo dài hiệp định thương mại Busan đến ngày 10/1/2026, giúp giảm ngay rủi ro "vách đá" cho các tài sản châu Á và tạo nền tảng ổn định cho đồng nhân dân tệ cũng như các đồng tiền nhạy cảm như đô la Úc. Việc gia hạn được công bố khi Chủ tịch Tập Cận Bình tới Mỹ tham dự hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Donald Trump.
Bối cảnh và ý nghĩa của việc kéo dài hiệp định
Hiệp định Busan, được ký tại Hàn Quốc vào tháng 10 năm ngoái, đã giảm thuế quan fentanyl của Mỹ xuống 10% và Trung Quốc tạm ngừng các hạn chế xuất khẩu các kim loại đất hiếm, gallium, germanium, antimony và graphite. Khi hiệp định sắp hết hạn vào ngày 10/11, việc gia hạn thêm hai tháng đã ngăn ngừa nguy cơ tăng thuế quan đột ngột, duy trì mức thuế trung bình cho hàng Trung Quốc ở mức 47%.
Động lực của cả hai bên
Washington muốn duy trì môi trường thương mại ổn định để bảo vệ các danh mục đầu tư châu Á, trong khi Bắc Kinh tìm kiếm thời gian để hoàn thiện các cam kết, đặc biệt là về xuất khẩu đất hiếm và mua đậu nành Mỹ.
Rủi ro và cơ hội cho đồng nhân dân tệ và các đồng tiền liên quan
Việc gia hạn hiệp định giúp đồng nhân dân tệ (CNY) và các đồng tiền nhạy cảm như AUD, NZD được hỗ trợ bằng cách giảm áp lực giảm giá do lo ngại thuế quan. Tuy nhiên, yếu tố then chốt vẫn là kết quả của hội nghị thượng đỉnh: nếu đạt được thỏa thuận rộng hơn, các đồng tiền này có thể tiếp tục tăng trưởng; nếu chỉ là "roll‑over" đơn thuần, rủi ro sẽ trở lại khi thuế quan được tái đánh giá vào đầu năm mới.
Điểm nóng: xuất khẩu đất hiếm
Hoa Kỳ cho rằng Trung Quốc chưa thực hiện đầy đủ cam kết về đất hiếm. Nếu Bắc Kinh không duy trì việc cấp phép chung cho các kim loại này, có thể xuất hiện áp lực tăng giá và biến động mạnh trên các công ty khai thác và chế biến trong khu vực.
Triển vọng hội nghị thượng đỉnh Trump‑Xi
Trong buổi gặp gỡ tại Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về việc mở rộng thỏa thuận hiện tại, bao gồm cam kết mua đậu nành Mỹ (12 triệu tấn trong cuối 2025 và 25 triệu tấn mỗi năm tới 2028) và các biện pháp giảm thuế quan sâu hơn. Kết quả sẽ quyết định mức độ ổn định của thị trường tài chính châu Á trong 12‑24 tháng tới.
Những kịch bản có thể xảy ra
- Thỏa thuận mở rộng: Tăng cường đầu tư, hỗ trợ đồng CNY và các đồng tiền nhạy cảm.
- Chỉ gia hạn ngắn hạn: Rủi ro thuế quan tăng lại, gây áp lực giảm giá cho các tài sản châu Á.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Trong ngắn hạn, việc gia hạn Busan tạo môi trường ổn định cho các quỹ đầu tư châu Á và đồng CNY. Nhà đầu tư nên duy trì vị thế dài hạn vào các quỹ ETF châu Á, đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến hội nghị thượng đỉnh. Nếu đạt thỏa thuận mở rộng, cân nhắc tăng tỷ trọng vào các công ty xuất khẩu nông sản và công nghệ cao có lợi từ giảm thuế quan và cam kết mua đậu nành. Ngược lại, nếu chỉ là gia hạn ngắn hạn, nên giảm rủi ro bằng cách chuyển sang tài sản an toàn hơn như trái phiếu chính phủ hoặc đồng USD.