Ngành nhôm Mỹ: Điện quyết định tương lai, không phải thuế
Nỗ lực khôi phục sản xuất nhôm nội địa của Mỹ đang gặp rào cản lớn về nguồn cung điện năng dài hạn, bất chấp các biện pháp thuế quan nghiêm ngặt và giá nhôm toàn cầu chạm đỉnh 4 năm do căng thẳng địa chính trị.
Khủng hoảng năng lượng lấn át tác động của thuế quan
Theo báo cáo mới nhất từ tổ chức phi chính phủ Industrious Labs, việc Mỹ tăng thuế quan đối với nhôm sơ chế lên mức 50% đã khiến lượng nhập khẩu từ Canada - nhà cung cấp lớn nhất chiếm 44% thị phần - sụt giảm mạnh 29%, từ 2.745 kt năm 2024 xuống còn 1.950 kt năm 2025. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng thuế quan không phải là chìa khóa vạn năng để hồi sinh ngành này.
Điểm nghẽn lớn nhất của ngành nhôm Mỹ hiện nay là nguồn cung điện năng quy mô công nghiệp ổn định và dài hạn. Việc thiếu hụt năng lượng giá rẻ khiến các nhà máy luyện nhôm gặp khó khăn trong việc duy trì và mở rộng sản xuất, ngay cả khi giá nhôm thế giới tăng vọt lên mức cao nhất trong 4 năm qua do tắc nghẽn tuyến đường vận tải qua eo biển Hormuz.
Thực trạng chuỗi cung ứng và cuộc đua tái thiết
Hiện tại, nước Mỹ chỉ còn 4 nhà máy luyện nhôm sơ chế đang hoạt động, giảm mạnh so với con số hơn 30 nhà máy vào năm 1980. Alcoa và Century Aluminum là hai cái tên hiếm hoi còn duy trì vận hành. Dù Century Aluminum đã bắt tay với Emirates Global Aluminium để xây dựng nhà máy mới tại Oklahoma, quá trình này dự kiến phải mất tới 5 năm để đi vào hoạt động.
Sự khác biệt trong chính sách giữa các chính quyền Mỹ cũng ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi. Trong khi chính quyền Biden tập trung vào các khoản tài trợ và ưu đãi từ Đạo luật Giảm lạm phát (IRA), cựu Tổng thống Donald Trump lại ưu tiên công cụ thuế quan để bảo hộ sản xuất trong nước.
Nhận định dành cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, sự biến động của ngành nhôm Mỹ và đà tăng của giá nhôm toàn cầu mang lại cả cơ hội lẫn thách thức. Việc Mỹ siết chặt thuế quan và thiếu hụt nguồn cung nội địa có thể mở ra cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp sản xuất nhôm và sản phẩm từ nhôm của Việt Nam nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn xuất xứ nghiêm ngặt. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần theo dõi sát sao chi phí nguyên vật liệu đầu vào và các rủi ro phòng vệ thương mại để tối ưu hóa danh mục đầu tư vào nhóm cổ phiếu tài nguyên cơ bản.