Rủi ro cung cấp đồng giảm lần đầu kể từ 2017: Báo cáo Sprott
Tóm tắt nhanh
Sản lượng khai thác đồng toàn cầu có thể giảm 2,5% trong năm 2026 – mức giảm đầu tiên kể từ 2017 – do các sự cố tại mỏ Grasberg (Indonesia) và Kamoa‑Kakula (Congo), cùng với suy giảm mạnh ở Chile. Dù giá đồng tăng kỷ lục, thời gian đưa dự án mới vào khai thác kéo dài tới 17,5 năm khiến nguồn cung không đáp ứng kịp nhu cầu tăng cao.
Gián đoạn tại các mỏ đồng lớn
Hai mỏ quan trọng nhất thế giới, Grasberg của Freeport‑McMoRan và Kamoa‑Kakula của Ivanhoe Mines, đã mất khoảng 600.000 tấn sản lượng dự kiến năm 2026, tương đương 2,5% tổng cung toàn cầu. Các vấn đề bao gồm: trầm tích, thiên tai, và khó khăn trong việc duy trì hoạt động khai thác ở mức độ tối ưu.
Giá đồng tăng mạnh nhưng không kéo theo sản lượng
Giá đồng đã tăng 47% trong 12 tháng tới tháng Tám, nhưng lợi nhuận cao không thể bù đắp cho thời gian dài cần thiết để phát triển dự án mới. Theo Sprott, trung bình một dự án đồng cần 17,5 năm để chuyển từ khám phá sang khai thác thực tế.
Nhu cầu tăng từ các ngành mới
Hệ thống lưới điện, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo và lĩnh vực quốc phòng đang đẩy nhu cầu đồng lên mức cao kỷ lục, tạo áp lực lớn lên nguồn cung hiện tại.
Chile và các nhà khai thác tư nhân
Chile, chiếm 23% sản lượng khai thác đồng toàn cầu năm trước, đã ghi nhận giảm 6,6% trong nửa đầu năm 2026 và 9,4% so với cùng kỳ năm trước. Các công ty như Codelco, Antofagasta và Lundin Mining đã điều chỉnh dự báo sản lượng giảm, trong khi BHP dự kiến giảm sản lượng tại mỏ Escondida do suy giảm grade.
Kết luận và khuyến nghị cho nhà đầu tư Việt Nam
Với nguồn cung đồng toàn cầu đang chịu áp lực giảm và giá đồng duy trì mức cao, các quỹ đầu tư và doanh nghiệp Việt Nam nên cân nhắc tăng tỷ trọng danh mục vào các công ty khai thác đồng có quy mô lớn và ổn định, đồng thời theo dõi chặt chẽ các dự án mới có tiềm năng khai thác trong 5‑10 năm tới. Đối với nhà đầu tư cá nhân, việc đa dạng hoá sang các ETF đồng hoặc các công ty cung cấp dịch vụ liên quan (vận tải, chế biến) có thể giảm rủi ro và tận dụng xu hướng tăng giá dài hạn.