RWA trên Crypto: Vấn đề thanh khoản nghiêm trọng hơn bạn nghĩ
Thị trường tài sản thực (RWA) trên các sàn tiền mã hoá đang đối mặt với một khoảng trống thanh khoản sâu, khi hơn một nửa giá trị không có giao dịch dù số lượng người nắm giữ tăng mạnh. Bài viết phân tích dữ liệu thực tế, báo cáo IMF và các ví dụ thực tế để đưa ra nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam.
Khoảng trống thanh khoản của RWA trên crypto
Theo báo cáo của Pantera Capital (tháng 9/2026), trong 671 tài sản token hoá trị tổng cộng 331,8 tỷ USD, các sản phẩm yêu cầu phê duyệt (permissioned) chiếm 59% vốn thị trường nhưng chỉ tạo ra 0,2% khối lượng giao dịch spot. Ngược lại, các sản phẩm mở (open‑access) chiếm 41% vốn nhưng đóng góp 99,8% giao dịch spot. Như vậy, phần lớn giá trị RWA đang “đóng băng”.
Số liệu IMF củng cố cảnh báo
Báo cáo Global Financial Stability của IMF (tháng 10/2026) cho biết thị trường token hoá hiện tại là “nhỏ, phân mảnh, kém thanh khoản và biến động khoảng 1,5 lần so với tài chính truyền thống”. Giao dịch hầu hết diễn ra trong thị trường repo (300‑350 tỷ USD/ngày), trong khi các tài sản khác chỉ khoảng 65 tỷ USD/ngày – một con số không đáng kể so với khối lượng giao dịch repo của Mỹ (≈13 nghìn tỷ USD/ngày).
Số lượng người nắm giữ tăng nhưng giao dịch vẫn thấp
BNB Chain ghi nhận hơn 2,0 triệu địa chỉ nắm giữ RWA vào đầu tháng 10/2026, tăng 15,56% trong 30 ngày. Tổng số người nắm giữ token hoá trên mọi chuỗi đạt 4,3 triệu – tăng 43 lần trong một năm. Tuy nhiên, chỉ 26% (29/110) các sản phẩm có vốn trên 10 triệu USD đáp ứng các tiêu chuẩn cơ bản về thanh khoản và phân phối. Hơn 50% thị trường không có giao dịch thứ cấp đáng kể.
Ví dụ thực tế: BlackRock BUIDL và Franklin Templeton BENJI
Quỹ BUIDL của BlackRock nắm 2,77 tỷ USD trên 10 chuỗi, có 106 nhà đầu tư nhưng chỉ ghi nhận 191 lần chuyển tiền trong một tháng – khoảng 6 lần/ngày cho một quỹ đa tỷ USD. Quỹ BENJI của Franklin Templeton có 562 người nắm giữ nhưng khối lượng chuyển tiền hàng tháng bằng 0. Đối chiếu với stablecoin, chúng quay vòng khoảng 21 lần số tiền đang lưu hành mỗi tháng, trong khi BUIDL chỉ 0,12 lần – chênh lệch tới 180 lần.
Những tài sản token hoá giao dịch tốt hơn
Vàng token hoá là ngoại lệ. Hai sản phẩm PAXG và XAUT đã tạo ra 90,7 tỷ USD khối lượng giao dịch spot trong Q1/2026, vượt mức cả năm 2025 (84,64 tỷ USD). Khối lượng giao dịch trung bình hàng tháng đạt 5,72 tỷ USD, cho thấy một số tài sản vẫn có khả năng thanh khoản cao.
Nguyên nhân và bài học
Thanh khoản yếu chủ yếu do cấu trúc thị trường: phần lớn tài sản thuộc loại permissioned, yêu cầu phê duyệt và không được giao dịch tự do. Khi người nắm giữ tăng nhưng không có cơ chế giao dịch mở, giá trị thực sự của RWA không được khai thác.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, RWA trên crypto hiện chưa phải là kênh đầu tư sinh lời ổn định. Nên ưu tiên các tài sản có thanh khoản cao như vàng token hoá hoặc stablecoin, đồng thời chú ý đến các quỹ lớn có minh bạch giao dịch. Nếu muốn tiếp cận RWA, hãy lựa chọn các nền tảng cho phép giao dịch mở và có khối lượng giao dịch đáng kể, tránh các sản phẩm permissioned ít giao dịch dù giá trị lớn.