Seabridge Gold: Dự án vàng KSM bị cộng đồng bản địa phản đối
Chính quyền Gitxsan Huwilp vừa chính thức rút lại sự ủng hộ đối với dự án mỏ KSM của Seabridge Gold tại British Columbia, Canada. Quyết định này được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao B.C. phán quyết rằng tỉnh đã vi phạm nghĩa vụ hiến pháp trong việc tham vấn cộng đồng bản địa về các rủi ro môi trường từ chất thải độc hại.
Xung đột pháp lý và rủi ro môi trường tại dự án KSM
Quyết định rút lại sự ủng hộ của Gitxsan Huwilp, vốn đã duy trì từ năm 2013, được đưa ra nhằm thể hiện sự đoàn kết với dân tộc Tsetsaut Skii km Lax Ha (TSKLH). Trước đó, vào tháng 6/2026, thẩm phán Emily Burke đã ra phán quyết có lợi cho TSKLH, khẳng định chính quyền tỉnh không tham vấn đầy đủ về các rủi ro từ chất thải đối với lưu vực sông Nass và Unuk, nơi sinh sống của nhiều loài cá hồi Thái Bình Dương.
Bà Darlene Simpson, người đứng đầu TSKLH, nhấn mạnh rằng họ không phản đối sự phát triển nhưng cực kỳ lo ngại về tác động văn hóa và môi trường khi đặt bãi thải độc hại của mỏ vàng lớn nhất thế giới cạnh các nguồn nước nguyên sơ mà con người và động vật hoang dã đang phụ thuộc.
Quy mô và giá trị kinh tế khổng lồ của mỏ vàng KSM
Theo Seabridge Gold, KSM là một trong những dự án vàng chưa khai thác lớn nhất thế giới. Nghiên cứu tiền khả thi (PFS) năm 2022 ước tính trữ lượng lên tới 47,3 triệu ounce vàng và 7,3 tỷ bảng đồng. Giá trị hiện tại thuần (NPV) của dự án đạt khoảng 5,8 tỷ USD (tương đương 8 tỷ đô la Canada).
Các thủ lĩnh Gitxsan đang kêu gọi một "sự tham vấn thực sự" và hướng tới quan hệ đối tác kinh tế bền vững, nơi cộng đồng bản địa được coi là trụ cột thiết yếu trong nền kinh tế khu vực cùng với các nhà đầu tư, doanh nghiệp và chính phủ. Họ kỳ vọng vào sự hợp tác và chia sẻ quyền ra quyết định thay vì chỉ là những thỏa thuận trên giấy tờ.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Sự việc tại dự án KSM là bài học quan trọng cho các nhà đầu tư Việt Nam về rủi ro ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Trong lĩnh vực khai khoáng, tiềm năng lợi nhuận khổng lồ luôn đi kèm với rủi ro pháp lý và sự phản đối từ cộng đồng địa phương nếu các yếu tố môi trường không được xử lý thỏa đáng. Nhà đầu tư cần thận trọng khi rót vốn vào các doanh nghiệp khai thác tài nguyên, cần xem xét kỹ các báo cáo tác động môi trường và cam kết cộng đồng để tránh những cú sốc về đình trệ dự án hoặc kiện tụng kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu và lợi nhuận dài hạn.