SEC mở cửa giao dịch cổ phiếu Onchain: xStocks có bị loại?
Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vừa ban hành các miễn trừ tạm thời cho phép giao dịch cổ phiếu Mỹ được token hóa trên blockchain. Tuy nhiên, các sản phẩm phổ biến hiện nay như xStocks và Binance bStocks có thể sẽ không đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về quyền lợi cổ đông mà cơ quan này đặt ra.
Khung pháp lý mới cho Tokenised Securities Venues (TSV)
SEC đã thiết lập một danh mục mới gọi là Tokenised Securities Venues (TSV), cho phép các nền tảng giao dịch dựa trên blockchain không bị coi là sàn giao dịch chứng khoán truyền thống theo Đạo luật Giao dịch. Các TSV này có thể sử dụng nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) và bể thanh khoản để hỗ trợ giao dịch cổ phiếu niêm yết tại Mỹ giữa các thành viên được cấp phép.
Chủ tịch SEC Paul Atkins mô tả đây là một bước đệm tạm thời, cho phép giao dịch onchain có sự kiểm soát trong khi cơ quan quản lý xem xét các thay đổi dài hạn. Tuy nhiên, quyền lợi này chỉ dành cho các token đáp ứng đủ điều kiện, loại trừ các công cụ phái sinh chỉ cung cấp tiếp xúc kinh tế thuần túy.
Tại sao xStocks và Binance bStocks có thể bị từ chối?
Yêu cầu cốt lõi của SEC là token phải mang lại quyền lợi pháp lý tương đương với cổ phiếu truyền thống, bao gồm quyền biểu quyết, quyền nhận cổ tức và quyền đòi tài sản khi công ty thanh lý. Đây chính là rào cản lớn đối với các sản phẩm như xStocks và Binance bStocks.
Theo tài liệu của các sản phẩm này, chúng chỉ cung cấp tiếp xúc kinh tế với cổ phiếu cơ sở mà không trao quyền sở hữu trực tiếp cho người nắm giữ. Người dùng không có quyền biểu quyết và cổ tức thường được xử lý thông qua tái đầu tư hoặc điều chỉnh giá token thay vì chi trả trực tiếp. Do đó, cấu trúc hiện tại của chúng khó có thể vượt qua bài kiểm tra của SEC.
Quyền kiểm soát của doanh nghiệp và thời hạn quy định
Khung pháp lý mới cũng trao quyền cho các doanh nghiệp chặn các phiên bản token bên thứ ba của cổ phiếu họ. Trước khi niêm yết một token, sàn TSV phải thông báo cho doanh nghiệp và chờ ít nhất 30 ngày. Nếu doanh nghiệp phản đối, việc giao dịch sẽ không được bắt đầu. Các quy định miễn trừ này dự kiến sẽ hết hiệu lực vào ngày 17 tháng 9 năm 2031.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Việc SEC mở cửa cho cổ phiếu onchain là một bước tiến lớn trong việc hợp nhất tài chính truyền thống (TradFi) và tài chính phi tập trung (DeFi). Đối với nhà đầu tư Việt Nam, đây là tín hiệu cho thấy xu hướng RWA (Real World Assets) đang được chuẩn hóa pháp lý tại các thị trường lớn. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý phân biệt giữa 'cổ phiếu token hóa thực sự' (có quyền sở hữu) và các sản phẩm 'phái sinh token' (chỉ ăn chênh lệch giá). Việc nắm giữ các token không có quyền biểu quyết hay cổ tức trực tiếp có thể mang lại rủi ro pháp lý lớn nếu các nền tảng này không được cơ quan quản lý chấp thuận.