SMR: Điện hạt nhân vẫn xa vời với ngành mỏ

SmartInvestor - Dù lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) được kỳ vọng là giải pháp thay thế diesel hoàn hảo cho các mỏ khai thác xa xôi, báo cáo mới nhất từ BMI cho thấy công nghệ này vẫn xếp cuối cùng trong danh sách ưu tiên đầu tư của các doanh nghiệp khai khoáng toàn cầu.

Rào cản pháp lý và quy mô quá lớn của SMR

Khảo sát của BMI chỉ ra hạt nhân (bao gồm SMR và AMR) nhận được dưới 10% sự quan tâm, kém xa năng lượng tái tạo truyền thống (hơn 70%) và lưu trữ năng lượng (65%). Nguyên nhân do việc vận hành lò phản ứng đi kèm thủ tục cấp phép phức tạp, rủi ro chất thải và an ninh nghiêm ngặt. Ngoài ra, công suất phổ biến của SMR hiện tại (khoảng 300 MW) là quá lớn so với nhu cầu của phần lớn các mỏ đơn lẻ, vốn chỉ cần các lò vi mô từ 1-20 MW đang trong giai đoạn đầu thương mại hóa.

Tiềm năng tại các đại dự án khai khoáng

Dù vậy, SMR vẫn có đất diễn tại các tổ hợp khai thác đồng khổng lồ cần hàng trăm megawatt như tại Chile (Escondida và Spence của BHP tiêu thụ tới 6 TWh/năm). Tại các vùng hẻo lánh của Canada hay Úc, nơi chi phí vận chuyển diesel cực kỳ đắt đỏ và rủi ro logistics cao, SMR vẫn là giải pháp dài hạn khả thi để cung cấp cả điện và nhiệt lượng sạch cho sản xuất hydro.

Bài học và cơ hội cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, xu hướng này cho thấy năng lượng tái tạo truyền thống (mặt trời, gió) và hệ thống lưu trữ (BESS) vẫn là hướng đi thực tế và mang lại dòng tiền sớm hơn cho các doanh nghiệp khai khoáng nội địa trong lộ trình xanh hóa. Việc đầu tư vào các cổ phiếu ngành năng lượng xanh hoặc doanh nghiệp khai khoáng chủ động chuyển đổi sang điện sạch tự sản tự tiêu sẽ mang lại biên an toàn cao hơn so với việc kỳ vọng vào các công nghệ hạt nhân thế hệ mới vốn cần lộ trình pháp lý rất dài tại Việt Nam.