Tại sao ông lớn dầu mỏ không xây nhà máy lọc dầu mới ở Mỹ
Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu các nhà sản xuất và nhà máy lọc dầu tăng công suất để hạ giá xăng, nhưng các ông lớn dầu mỏ lại ngần ngại đầu tư xây nhà máy lọc mới ở Mỹ vì chi phí đầu tư khổng lồ, quy định môi trường nghiêm ngặt, lợi nhuận suy giảm và xu hướng chuyển sang hóa chất và năng lượng sạch.
Chi phí đầu tư và rủi ro tài chính
Việc xây dựng một nhà máy lọc dầu hiện đại đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu từ 10 đến 20 tỷ USD, bao gồm chi phí mua đất, xây dựng cơ sở hạ tầng, công nghệ lọc tiên tiến và hệ thống an toàn. Ngoài ra, thời gian hoàn vốn thường kéo dài 10‑15 năm, trong khi giá dầu và xăng có xu hướng biến động mạnh.
Vốn đầu tư khổng lồ
Đối với các tập đoàn như Chevron, Marathon Petroleum hay Valero, việc huy động nguồn vốn lớn cho một dự án mới sẽ làm giảm khả năng tài trợ cho các dự án sinh lợi nhanh hơn như mở rộng nhà máy hoá chất hoặc đầu tư vào năng lượng tái tạo.
Áp lực quy định và môi trường
Ở Mỹ, quy trình cấp phép xây dựng nhà máy lọc dầu rất phức tạp và kéo dài. Các cơ quan môi trường liên bang (EPA) và các tiểu bang yêu cầu các tiêu chuẩn khí thải, xử lý nước thải và quản lý rủi ro ô nhiễm nghiêm ngặt.
Quy trình cấp phép kéo dài
Thời gian xét duyệt có thể lên tới 5‑7 năm, trong khi các dự án năng lượng sạch thường được ưu tiên nhanh chóng hơn. Điều này làm tăng chi phí tài chính và rủi ro pháp lý cho các nhà đầu tư.
Thị trường tiêu thụ và xu hướng năng lượng
Giá xăng ở Mỹ hiện đang duy trì trên mức 4 USD/gal, nhưng dự báo dài hạn cho thấy nhu cầu xăng sẽ giảm dần do sự gia tăng của xe điện và các chính sách giảm carbon.
Giá xăng không ổn định, nhu cầu giảm
Trong bối cảnh chính phủ Mỹ thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, các nhà máy lọc dầu mới có thể gặp khó khăn trong việc đạt được mức tiêu thụ đủ để bù đắp chi phí đầu tư. Thay vào đó, các ông lớn đang chuyển nguồn lực sang các dự án hoá chất có biên lợi nhuận cao hơn và các dự án năng lượng tái tạo.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, xu hướng các tập đoàn dầu mỏ lớn tránh đầu tư vào nhà máy lọc mới ở Mỹ mở ra cơ hội đầu tư vào các công ty hoá chất và năng lượng sạch đang mở rộng quy mô tại Mỹ. Ngoài ra, việc giá xăng Mỹ cao có thể tạo áp lực tăng giá xăng ở các thị trường châu Á, trong đó có Việt Nam, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics và công nghệ năng lượng khai thác lợi nhuận ngắn hạn. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần cân nhắc rủi ro liên quan đến chính sách môi trường và biến động giá năng lượng toàn cầu trước khi quyết định phân bổ vốn.