Tại sao Shell và các đại gia dầu khí không hề thổi giá?

Ngành năng lượng vốn dĩ luôn biến động mạnh mẽ với giá dầu thường xuyên thay đổi đột ngột theo tình hình địa chính trị. Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang, các tập đoàn dầu khí lớn như Shell, ExxonMobil và Chevron đang đối mặt với những cáo buộc về việc "thổi giá" (price gouging). Tuy nhiên, việc hiểu rõ bản chất thị trường là điều cần thiết để nhà đầu tư có cái nhìn khách quan hơn.

Biến động thị trường và áp lực chính trị

Sự biến động là đặc tính cố hữu của ngành năng lượng. Hiện nay, giá dầu duy trì ở mức cao chủ yếu do các xung đột địa chính trị, một kịch bản không quá xa lạ với thị trường này. Tuy nhiên, một động lực chính trị quan trọng đã xuất hiện khi các chính trị gia bắt đầu nhắm vào các công ty dầu khí. Những cáo buộc về việc trục lợi thường xuất hiện khi giá xăng tăng nhanh, gây ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng và tâm lý cử tri.

Lợi nhuận bùng nổ của các ông lớn ngành dầu khí

Thực tế, các công ty năng lượng thường tạo ra lợi nhuận rất lớn khi giá dầu thô ở mức cao. Số liệu cho thấy doanh thu của Shell đã tăng 22% trong nửa đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, với lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu tăng từ 1,40 USD lên 2,94 USD. Chevron cũng ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 28%, trong khi lợi nhuận của ExxonMobil tăng khoảng 66%, đạt mức 5,60 USD mỗi cổ phiếu.

Mối liên hệ giữa giá dầu thô và giá bán lẻ

Giá xăng có xu hướng phản ứng cực kỳ nhanh nhạy với những thay đổi của giá dầu thô. Vì xăng vẫn là nguồn nhiên liệu chính cho phần lớn phương tiện giao thông, bất kỳ sự gia tăng nào cũng tác động tức thì đến chi phí sinh hoạt. Đối với các chính trị gia, đây là một vấn đề lớn vì cử tri thường trút giận lên các lá phiếu khi chi phí nhiên liệu tăng cao, dẫn đến các cuộc điều tra từ Bộ Tư pháp hoặc các cơ quan quản lý.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với các nhà đầu tư tại thị trường chứng khoán Việt Nam, nhóm cổ phiếu dầu khí như PVD, PVS, GAS hay PLX thường có sự tương quan chặt chẽ với diễn biến giá dầu thế giới. Việc các đại gia dầu khí toàn cầu đạt lợi nhuận khủng là minh chứng cho thấy chu kỳ hàng hóa đang ở giai đoạn thuận lợi. Nhà đầu tư Việt nên tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu, đồng thời cần tách biệt giữa các phát ngôn chính trị quốc tế và thực tế hoạt động kinh doanh để đưa ra quyết định giải ngân chính xác trong các nhịp điều chỉnh của thị trường.