Tâm lý tiêu dùng sụt giảm dù kinh tế ổn: Goldman Sachs chỉ 'hạnh phúc thấp'
Chỉ số tâm lý tiêu dùng của Đại học Michigan đã giảm 13% so với năm ngoái trong tháng 9, đạt mức thấp kỷ lục, trong khi nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì tăng trưởng. Goldman Sachs cho rằng giảm hạnh phúc của người dân là yếu tố then chốt gây ra hiện tượng này.
Nguyên nhân giảm hạnh phúc làm suy giảm tâm lý tiêu dùng
Theo nhà kinh tế Joseph Briggs của Goldman Sachs, áp lực giảm hạnh phúc phản ánh một đánh giá tiêu cực hơn về thế giới chứ không chỉ là về nền kinh tế. Khi người dân cảm thấy ít hạnh phúc, họ ít tin tưởng vào tương lai và giảm chi tiêu, dẫn tới chỉ số tiêu dùng giảm mạnh.
Dữ liệu khảo sát và xu hướng
Khảo sát General Social Survey của Đại học Chicago cho thấy tỉ lệ người trả lời "rất hạnh phúc" giảm từ 31% năm 2016 xuống còn 23% năm 2024. Ngược lại, tỉ lệ "không quá hạnh phúc" tăng từ 13% lên 20% cùng kỳ. Sự sụt giảm này mạnh hơn so với mức giảm trong cảm nhận hài lòng tài chính.
Goldman Sachs và phân tích của nhà kinh tế Joseph Briggs
Briggs nhấn mạnh rằng lạm phát cũng làm giảm niềm tin, nhưng yếu tố "hạnh phúc thấp" giải thích phần lớn sự chênh lệch giữa tâm lý tiêu dùng và các chỉ số kinh tế khác như GDP hay thị trường chứng khoán. Ông cũng chỉ ra mối liên hệ giữa hạnh phúc giảm và niềm tin vào các thể chế công cộng đang suy giảm.
Liên hệ giữa hạnh phúc và niềm tin vào thể chế
Briggs và Joanne Hsu, giám đốc khảo sát Michigan, cho rằng sự giảm niềm tin vào các thể chế công cộng góp phần "giảm hạnh phúc" và làm tăng mức độ tiêu cực trong tâm lý tiêu dùng.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Với tâm lý tiêu dùng toàn cầu đang chịu áp lực từ yếu tố phi kinh tế, các nhà đầu tư Việt Nam cần cân nhắc rằng chỉ số tiêu dùng Mỹ có thể không phản ánh đúng xu hướng tăng trưởng thực tế. Điều này tạo cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ có thể tận dụng đà tăng trưởng kinh tế dù tiêu dùng nội địa chững lại. Tuy nhiên, rủi ro về tiêu dùng giảm có thể ảnh hưởng đến các công ty phụ thuộc vào nhu cầu tiêu dùng nội địa của Mỹ. Nhà đầu tư nên đa dạng hoá danh mục, tập trung vào các ngành hưởng lợi từ nền kinh tế ổn định và giảm phụ thuộc vào chỉ số tâm lý tiêu dùng Mỹ.