Thế giới âm thầm thích nghi khi nhu cầu dầu giảm 9%

Báo cáo mới nhất từ JPMorgan cho thấy nhu cầu dầu mỏ toàn cầu đang sụt giảm âm thầm nhưng mạnh mẽ, đặc biệt là tại Trung Quốc với mức giảm lên tới 9% (tương đương 1,5 triệu thùng/ngày). Sự sụt giảm đột ngột này không gây ra cú sốc lớn cho thị trường nhờ sự chuyển dịch nhanh chóng của người tiêu dùng sang các nguồn năng lượng thay thế và phương tiện giao thông xanh.

Hiện tượng "hủy diệt nhu cầu" dầu mỏ trên toàn cầu

Mặc dù eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới - bị đóng cửa suốt ba tháng, giá dầu thô vẫn duy trì ổn định quanh mức 100 USD/thùng. Theo các chiến lược gia của JPMorgan, nguyên nhân chính không chỉ nằm ở việc các quốc gia giải phóng kho dự trữ, mà còn do hiện tượng "hủy diệt nhu cầu" (demand destruction) khi giá nhiên liệu trở nên quá đắt đỏ.

Tại Trung Quốc, sự sụt giảm này không đến từ các mệnh lệnh hành chính của chính phủ mà là lựa chọn kinh tế tự thân của người tiêu dùng. Đối mặt với giá xăng dầu và vé máy bay tăng cao, người dân đã chủ động chuyển sang sử dụng xe buýt điện, xe tải chạy bằng khí gas, tàu điện ngầm và taxi điện. Xu hướng tương tự cũng đang xuất hiện tại Đông Nam Á và Ấn Độ khi các chính phủ cắt giảm tuần làm việc để tiết kiệm năng lượng, trong khi các hãng hàng không châu Âu như Lufthansa bắt đầu cắt giảm các chặng bay ngắn.

Liệu nhu cầu dầu mỏ có phục hồi sau khủng hoảng?

Câu hỏi lớn đặt ra cho thị trường năng lượng hiện nay là liệu nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ có quay trở lại sau khi các xung đột địa chính trị kết thúc. JPMorgan nhận định rằng một phần lớn sự sụt giảm này phản ánh sự thay đổi mang tính bền vững trong cơ cấu tiêu dùng toàn cầu hướng tới giảm phát thải carbon.

Tại Mỹ, dù thị trường nội địa tạm thời được bảo vệ nhờ nguồn cung tự chủ, giá xăng tăng cao vượt ngưỡng 4 USD/gallon ngay trước mùa du lịch hè cũng đang bắt đầu gây áp lực lớn lên tâm lý chi tiêu của người dân.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu và sự suy yếu của nhu cầu dầu mỏ là yếu tố then chốt mà các nhà đầu tư trong nước cần lưu ý. Nhóm cổ phiếu dầu khí Việt Nam có thể sẽ đối mặt với áp lực điều chỉnh biên lợi nhuận trong trung hạn khi giá dầu thế giới khó bứt phá. Ngược lại, đây là cơ hội dài hạn để dịch chuyển dòng vốn sang các doanh nghiệp phát triển năng lượng tái tạo, xe điện và hạ tầng xanh vốn đang được hưởng lợi từ xu thế vĩ mô này.