Thị trường trái phiếu Pháp: Bài học kỷ luật từ Liz Truss

Thị trường trái phiếu Pháp đang gửi đi một tín hiệu cảnh báo mạnh mẽ tới các nhà hoạch định chính sách khi chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu Pháp và Đức kỳ hạn 10 năm đã vượt mức 150 điểm cơ bản, cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng nợ công Eurozone. Hiện tượng này được ví như "khoảnh khắc Liz Truss", nơi áp lực từ thị trường tài chính buộc chính phủ phải thay đổi lộ trình chính sách tài khóa để tránh một cuộc sụp đổ kinh tế.

Áp lực từ thị trường và vòng lặp phản hồi tiêu cực

Khi chi phí vay vốn của Pháp tiệm cận mức 5%, những lo ngại về thâm hụt ngân sách và quỹ đạo nợ công ngày càng trở nên trầm trọng. Thị trường trái phiếu không chỉ là nơi huy động vốn mà còn đóng vai trò là một cơ chế kiểm soát. Khi lợi suất tăng, chi phí trả nợ của chính phủ sẽ tăng theo, làm xấu đi triển vọng tài khóa và buộc các nhà đầu tư phải yêu cầu mức bù đắp rủi ro cao hơn nữa.

Dự kiến, hóa đơn tiền lãi của Pháp sẽ tăng mạnh, đạt khoảng 91 tỷ Euro vào năm 2027. Tại thời điểm này, định giá của thị trường trái phiếu bắt đầu tác động trực tiếp ngược trở lại chính sách tài khóa. Những lo ngại về ngân sách dẫn đến lợi suất tăng, chi phí lãi vay tăng, và cuối cùng tạo ra áp lực chính trị buộc phải thắt lưng buộc bụng.

Bài học từ Liz Truss và thực trạng của nước Pháp

Sự can thiệp của thị trường vào chính sách

Ví dụ điển hình nhất là Vương quốc Anh năm 2022. Chính phủ của bà Liz Truss đã công bố gói cắt giảm thuế lớn mà không có nguồn thu bù đắp, khiến lợi suất trái phiếu chính phủ Anh tăng vọt. Kết quả là chính phủ phải từ bỏ toàn bộ kế hoạch ban đầu để ổn định thị trường. Thị trường có thể đặt ra những giới hạn cho chính sách tài khóa mà các chính phủ chỉ nhận ra sau khi đã cố gắng thử thách chúng.

Thử thách nợ công của Pháp

Vấn đề của Pháp đã tích tụ qua nhiều năm với nợ công đạt khoảng 119% GDP. Ngân sách năm 2027 của Pháp đề xuất các biện pháp mới trị giá 43 tỷ Euro nhằm giảm thâm hụt xuống còn 5% GDP. Tuy nhiên, ngay cả với nỗ lực đó, tỷ lệ nợ công vẫn được dự báo sẽ tăng lên khoảng 121,7% GDP vào năm 2027. Điều này cho thấy kỷ luật tài khóa không còn là một lựa chọn mà là một yêu cầu bắt buộc từ thị trường.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với các nhà đầu tư tại Việt Nam, diễn biến tại Pháp và khu vực Eurozone là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của kỷ luật tài khóa đối với sự ổn định vĩ mô. Biến động lợi suất trái phiếu tại các nền kinh tế lớn thường kéo theo sự dịch chuyển dòng vốn toàn cầu và gây áp lực lên tỷ giá. Nhà đầu tư nên thận trọng với các tài sản rủi ro trong giai đoạn bất ổn này, đồng thời theo dõi sát sao diễn biến của đồng Euro và các chính sách tiền tệ quốc tế để có chiến lược phòng vệ danh mục hiệu quả, đặc biệt là với các nhóm ngành có dư nợ ngoại tệ lớn hoặc xuất khẩu sang thị trường EU.