Thị trường việc làm Mỹ: Thất nghiệp dài hạn gia tăng

Mặc dù các số liệu việc làm tổng thể của Mỹ gần đây cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ, một xu hướng đáng lo ngại đang dần lộ diện: những người Mỹ mất việc làm đang gặp khó khăn hơn trong việc tìm kiếm công việc mới một cách nhanh chóng. Thời gian thất nghiệp trung bình đã kéo dài đáng kể, gây ra những hệ lụy không nhỏ cho người lao động và tiềm ẩn rủi ro cho nền kinh tế.

Thất nghiệp dài hạn: Vấn đề ngày càng nghiêm trọng

Theo báo cáo việc làm mới nhất từ Cục Thống kê Lao động (BLS) Mỹ, thời gian thất nghiệp trung bình của một người lao động đã vượt quá 27 tuần vào tháng 10 (sau điều chỉnh theo mùa). Con số này tương đương với gần bảy tháng tìm việc, là mức dài nhất kể từ năm 2016 (ngoại trừ giai đoạn đại dịch COVID-19), thời điểm thị trường lao động Mỹ đang dần phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Khoảng 2 triệu người Mỹ đã không có việc làm trong ít nhất 27 tuần. Những người thuộc nhóm này được gọi là "thất nghiệp dài hạn" và chiếm 27,6% tổng số người thất nghiệp vào tháng 10, tỷ lệ cao nhất kể từ cuối năm 2021.

Cory Stahle, nhà kinh tế cấp cao tại Indeed, một nền tảng tuyển dụng, nhận định: "Đây là một chuỗi dữ liệu có thể biến động theo từng tháng, nhưng nếu nhìn vào một khoảng thời gian dài hơn, xu hướng này là không thể phủ nhận."

Đây là một dấu hiệu đáng lo ngại trong một thị trường lao động vốn được coi là ổn định. Những người lao động bị mắc kẹt ngoài lề là nạn nhân của một thị trường việc làm "ít tuyển dụng, ít sa thải", nơi các công ty ngần ngại sa thải nhân viên nhưng cũng không tuyển dụng thêm.

Hệ lụy của việc thất nghiệp kéo dài

Nghiên cứu cho thấy những người Mỹ trải qua tình trạng thất nghiệp dài hạn phải đối mặt với nhiều hệ lụy nghiêm trọng, bao gồm:

• Tiết kiệm cạn kiệt.
• Tiềm năng thu nhập giảm sút theo thời gian.
• Sức khỏe tinh thần suy giảm.

Hơn nữa, các nhà nghiên cứu tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang Richmond đã cảnh báo rằng những người thất nghiệp trong thời gian dài có nguy cơ rơi vào một vòng luẩn quẩn. "Thời gian thất nghiệp có thể tự nó làm giảm khả năng tìm được việc làm, có lẽ vì kỹ năng bị mai một, mạng lưới quan hệ thu hẹp hoặc các nhà tuyển dụng coi thời gian thất nghiệp dài là một tín hiệu tiêu cực," các nhà nghiên cứu viết.

Người lao động thường không thể yêu cầu hầu hết, nếu không phải tất cả, các khoản trợ cấp thất nghiệp của chính phủ sau 26 tuần trong một năm. Điều này giải thích một phần lý do tại sao số đơn xin trợ cấp thất nghiệp ban đầu và tiếp tục vẫn ở mức thấp. Stahle nói: "Hiện tại, một người thất nghiệp trung bình mất nhiều thời gian hơn để tìm việc so với thời gian họ nhận được trợ cấp. Đó là một điểm thực sự quan trọng của vấn đề này."

Bức tranh đối lập: Số liệu việc làm tổng thể vẫn tích cực

Trong khi những người thất nghiệp đang gặp khó khăn, dữ liệu việc làm tuần này lại cho thấy sức mạnh ở các lĩnh vực khác của thị trường lao động:

• Bảng lương phi nông nghiệp đã vượt xa dự báo của các nhà kinh tế vào tháng 10, thêm 165.000 việc làm.
• Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,1%, thấp hơn một chút so với dự đoán của các nhà kinh tế.
• Số lượng việc làm trống cao hơn nhiều so với dự kiến vào tháng 9, theo một báo cáo riêng từ BLS.
• Tỷ lệ người lao động tự nguyện nghỉ việc – một thước đo niềm tin của họ vào việc tìm được việc làm mới – đã tăng vọt lên mức chưa từng thấy kể từ tháng 3 năm 2025.
• BLS cũng cho biết số lượng sa thải và thôi việc giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm.

Tuy nhiên, một loạt các đợt cắt giảm nhân sự lớn gần đây từ các công ty nổi tiếng có thể làm giảm bớt quan điểm cho rằng thị trường đang nóng lên. CNBC đưa tin tuần này rằng Disney đang lên kế hoạch cắt giảm hàng nghìn việc làm, là một trong nhiều đợt sa thải tại tập đoàn truyền thông này.

Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, xu hướng này trên thị trường lao động Mỹ mang đến một cái nhìn phức tạp về sức khỏe nền kinh tế lớn nhất thế giới. Mặc dù các chỉ số tổng thể vẫn mạnh mẽ, sự gia tăng thất nghiệp dài hạn có thể báo hiệu những rủi ro tiềm ẩn về tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế trong tương lai. Việc theo dõi sát sao các báo cáo việc làm chi tiết, đặc biệt là các chỉ số về thời gian thất nghiệp và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động, sẽ rất quan trọng để đưa ra các quyết định đầu tư sáng suốt, đặc biệt trong bối cảnh chính sách tiền tệ của Fed vẫn đang chịu ảnh hưởng lớn từ dữ liệu kinh tế.