Tòa án Úc phong tỏa 12 công ty huy động 182 triệu AUD
Tòa án Úc vừa chỉ định quản tài viên tạm thời cho 12 công ty liên quan đến doanh nhân Edwards sau khi Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC) phát hiện các sai phạm nghiêm trọng. Nhóm công ty này đã huy động khoảng 182 triệu AUD (tương đương 130,5 triệu USD) từ các nhà đầu tư nhưng hoạt động thiếu minh bạch và có dấu hiệu lấy tiền của người sau trả cho người trước.
Nghi vấn mô hình Ponzi và thổi phồng giá trị tài sản
Theo phán quyết của tòa án, phần lớn các khoản thanh toán cho nhà đầu tư không đến từ lợi nhuận kinh doanh mà từ nguồn vốn huy động mới hoặc các khoản vay không rõ điều khoản. Trong số 12 đơn vị bị điều tra, nhiều công ty không hề có hoạt động kinh doanh thực tế mà chỉ đóng vai trò trung chuyển vốn cho các dự án phát triển bất động sản do Edwards kiểm soát.
Một chi tiết gây sốc là sự chênh lệch trong định giá tài sản. Tại dự án điện mặt trời Gunnedah, bảng cân đối kế toán của công ty Ironbark Holdings ghi nhận giá trị khu đất là 83,97 triệu AUD. Tuy nhiên, bằng chứng định giá từ ASIC cho thấy con số thực tế chỉ vỏn vẹn 6 triệu AUD, tức là đã bị thổi phồng gấp 14 lần so với giá trị thực.
Sự can thiệp của FTI Consulting và lệnh cấm 10 năm
Tòa án đã bổ nhiệm các chuyên gia từ FTI Consulting làm quản tài viên tạm thời. Trong vòng 10 tuần tới, họ phải báo cáo chi tiết về tài sản, nợ phải trả và khả năng hoàn vốn cho các chủ nợ. Đây là bước đi nhằm bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư trước khi tòa án đưa ra quyết định cuối cùng về việc có giải thể hoàn toàn các công ty này hay không.
Trước đó, ASIC đã ban hành lệnh cấm Edwards hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ tài chính trong 10 năm. Cơ quan quản lý xác định ông này đã điều hành doanh nghiệp dịch vụ tài chính không phép và đưa ra các khuyến nghị đầu tư vào chính các công ty do mình kiểm soát. Công tác điều tra đã được ASIC ráo riết thực hiện từ năm 2021 thông qua các lệnh khám xét và thu thập chứng cứ.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Vụ việc tại Úc là lời cảnh báo đắt giá cho các nhà đầu tư Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các hình thức huy động vốn cho dự án bất động sản và năng lượng tái tạo đang nở rộ. Nhà đầu tư cần đặc biệt cẩn trọng với các doanh nghiệp có báo cáo tài chính mập mờ, thiếu sự kiểm toán độc lập và hứa hẹn lợi nhuận cố định cao bất thường. Việc xác minh tính pháp lý của giấy phép hành nghề và kiểm chứng định giá thực tế của tài sản đảm bảo là những bước không thể thiếu để bảo vệ dòng vốn trước các mô hình huy động vốn có dấu hiệu lấy tiền người sau trả cho người trước.