USAR thâu tóm Serra Verde: Tham vọng và áp lực nợ vay
USA Rare Earth (NASDAQ: USAR) vừa chính thức hoàn tất thương vụ thâu tóm Serra Verde, một bước đi chiến lược nhằm củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu. Tuy nhiên, việc quản lý khoản nợ khổng lồ và đẩy mạnh lộ trình sản xuất đang đặt ra những thách thức lớn cho doanh nghiệp này trong giai đoạn tới.
Thương vụ thâu tóm chiến lược và tham vọng chuỗi giá trị
USA Rare Earth đã chi 300 triệu USD tiền mặt và phát hành khoảng 126,8 triệu cổ phiếu phổ thông để sở hữu Serra Verde. Thương vụ này bổ sung mỏ Pela Ema (Brazil) vào hệ sinh thái hiện có gồm Less Common Metals (Anh), cơ sở nam châm Stillwater (Oklahoma) và dự án Round Top (Texas). Mục tiêu của USAR là kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị từ khai thác, kim loại, hợp kim đến sản xuất nam châm vĩnh cửu, nhằm chiếm lĩnh thị phần ngoài khu vực châu Á.
Lộ trình sản xuất và thỏa thuận bao tiêu
Mỏ Pela Ema đã bắt đầu sản xuất từ tháng 1/2024 và đang trong quá trình tối ưu hóa. Dự kiến Giai đoạn 1 sẽ đạt công suất hàng năm khoảng 4.000 tấn oxit đất hiếm (TREO) vào cuối năm 2026. Giai đoạn 2 hướng tới mục tiêu sản xuất trung bình 6.400 tấn/năm. Đáng chú ý, USAR đã ký thỏa thuận bao tiêu 100% sản phẩm Giai đoạn 1 với một đơn vị đặc biệt được chính phủ Mỹ và các nhà đầu tư tư nhân cấp vốn, giúp đảm bảo doanh thu và bảo vệ giá bán thông qua các mức giá sàn tăng dần hàng năm.
Thách thức tài chính và áp lực nợ vay
Mặc dù sở hữu tiềm năng lớn, USAR đang gánh khoản nợ đáng kể. Sau khi tất toán một phần, số dư nợ gốc còn lại khoảng 325 triệu USD từ khoản vay của Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (DFC). Báo cáo tài chính hợp nhất cho thấy giá trị ghi sổ của khoản nợ là 304,1 triệu USD sau khi trừ các chi phí phát hành.
Tình hình kinh doanh hiện tại
Dù có lượng tiền mặt dự kiến khoảng 1,392 tỷ USD để hỗ trợ vận hành và trả nợ, nhưng hiệu quả kinh tế của Serra Verde vẫn chưa được chứng minh. Trong nửa đầu năm 2026, dự án này chỉ ghi nhận doanh thu khiêm tốn 588.000 USD, trong khi lỗ hoạt động lên tới 39,8 triệu USD. Việc vận hành thương mại thực tế dự kiến chỉ bắt đầu từ năm 2027, tạo ra áp lực lớn về dòng tiền nếu quá trình chạy thử nghiệm bị chậm trễ hoặc giá đất hiếm biến động bất lợi.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Thương vụ của USAR cho thấy xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đất hiếm sang các quốc gia đồng minh của Mỹ đang diễn ra mạnh mẽ. Việt Nam, với trữ lượng đất hiếm đứng thứ hai thế giới, có cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị này. Nhà đầu tư nên quan tâm đến các doanh nghiệp khai khoáng nội địa có khả năng hợp tác công nghệ với nước ngoài, nhưng cần thận trọng với các rủi ro về chi phí vốn và lộ trình đưa mỏ vào vận hành thực tế như trường hợp của USAR.