Vàng bất hợp pháp lấn át cocaine, nguồn lợi nhuận mới cho tội phạm

Vàng bất hợp pháp đã vượt qua cocaine, trở thành nguồn lợi nhuận chủ lực cho các băng nhóm tội phạm, đồng thời tạo ra nguy cơ rửa tiền và rủi ro tài chính cho ngân hàng.

Sự chuyển dịch từ cocaine sang vàng bất hợp pháp

Giá vàng tăng mạnh và thực thi pháp luật yếu kém khiến khai thác trái phép trở thành doanh nghiệp lợi nhuận cao, rủi ro thấp hơn so với buôn bán ma túy. Các tổ chức tội phạm đa dạng hoá hoạt động, bao gồm khai thác vàng, buôn lậu vũ khí, thu phí bảo kê.

Ví dụ Ecuador

Ecuador đưa khai thác vàng bất hợp pháp vào danh sách an ninh quốc gia, vì băng nhóm đã chi phối chuỗi cung ứng từ khai thác tới xuất khẩu.

Cơ chế rửa tiền qua vàng

Vàng bất hợp pháp dễ dàng hoà nhập vào chuỗi cung ứng hợp pháp nhờ giấy tờ giả mạo, danh tính giả. Khi đến tay nhà tinh luyện, thương nhân hoặc ngân hàng, vàng thường đã được “hợp pháp hoá”.

Khoảng trống “hand‑carry”

Không có quy định khai báo vàng như tiền mặt $10.000, nên băng nhóm vận chuyển vàng qua biên giới với kiểm soát nhẹ.

Rủi ro tài chính và môi trường

Giao dịch liên quan tới vàng bất hợp pháp thường qua hệ thống ngân hàng quốc tế, làm tăng rủi ro rửa tiền cho các tổ chức tài chính. Khảo sát WWF‑UK và Themis cho thấy hơn 80% ngân hàng tiếp xúc với rủi ro này, trong khi 40% chưa có biện pháp phòng ngừa.

Ảnh hưởng tới Việt Nam

Ngân hàng Việt Nam, đặc biệt là những ngân hàng có giao dịch quốc tế, có khả năng bị lợi dụng trong chuỗi tài trợ vàng bất hợp pháp.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Đánh giá rủi ro cao, nhà đầu tư nên tăng cường kiểm tra nguồn gốc vàng, tránh đầu tư vào doanh nghiệp khai thác không minh bạch, và theo dõi các quy định AML mới. Ưu tiên các quỹ và công ty có chính sách ESG mạnh để giảm tiếp xúc với rủi ro tài chính và môi trường.