Các cặp tiền và phiên giao dịch trong ngày

Các nhóm cặp tiền tệ

Mỗi cặp tiền gồm đồng yết giá (đứng trước) và đồng định giá (đứng sau). EUR/USD = 1.0850 nghĩa là 1 EUR đổi được 1.0850 USD. Khi bạn Buy EUR/USD, bản chất là bạn mua EUR và bán USD cùng lúc — bạn đang đặt cược "EUR mạnh hơn USD trong thời gian tới".

1. Cặp chính (Majors)

Luôn chứa USD, thanh khoản cao nhất, spread thấp nhất — phù hợp cho người mới:

• EUR/USD — cặp được giao dịch nhiều nhất thế giới.
• USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD, NZD/USD

2. Cặp chéo (Crosses)

Không chứa USD: EUR/JPY, GBP/JPY, EUR/GBP... Biến động thường mạnh hơn, spread cao hơn. GBP/JPY có biệt danh "con quái vật" vì biên độ ngày lớn — hấp dẫn với trader kinh nghiệm, nghiền nát người mới.

3. Cặp ngoại lai (Exotics)

Ghép một đồng tiền chính với đồng tiền thị trường mới nổi (USD/TRY, USD/ZAR...). Spread rất cao, biến động khó lường — người mới nên tránh.

Vàng và hàng hóa

Vàng (XAU/USD) được giao dịch như một cặp tiền và cực kỳ phổ biến với trader Việt. Lưu ý: vàng biến động mạnh hơn nhiều so với cặp tiền chính — xem thêm chuyên mục Vàng & Hàng hóa.

Tính cách và mối tương quan giữa các cặp — điều ít ai dạy người mới

Mỗi cặp có "tính cách" riêng, và nhiều cặp chạy cùng nhau (tương quan):

• EUR/USD và GBP/USD thường cùng chiều (cùng "chống" USD). Buy cả hai cùng lúc không phải 2 lệnh — thực chất là 1 lệnh gấp đôi rủi ro.
• EUR/USD và USD/CHF thường ngược chiều.
• AUD/USD nhạy với dữ liệu Trung Quốc và giá quặng; USD/CAD nhạy với giá dầu.
• XAU/USD và USD nhìn chung ngược chiều: USD yếu → vàng tăng, và vàng còn phản ứng mạnh với lãi suất thực và khủng hoảng địa chính trị.

Quy tắc thực chiến: đừng mở đồng thời nhiều lệnh trên các cặp tương quan cao — đó là cách nhân đôi rủi ro mà tưởng đang "đa dạng hóa".

Bốn phiên giao dịch chính

Thị trường mở cửa liên tục từ sáng thứ Hai (giờ New Zealand) đến rạng sáng thứ Bảy (giờ Việt Nam), chia làm 4 phiên chính:

Lưu ý quan trọng: các nước Âu – Mỹ – Úc áp dụng giờ mùa hè (DST) nên giờ mở/đóng phiên quy sang giờ Việt Nam thay đổi theo mùa. Có 2 khung giờ trong năm:

Khung giờ vàng cho trader Việt Nam — lúc phiên Âu và Mỹ chồng lấn, thanh khoản và biến động cao nhất, lại thuận tiện sau giờ làm việc: 19:00 – 23:00 (mùa hè) hoặc 20:00 – 24:00 (mùa đông). Mẹo nhớ nhanh: tin tức Mỹ quan trọng (NFP, CPI) thường ra lúc 19:30 giờ VN mùa hè, 20:30 mùa đông — xem giờ chính xác từng ngày trên lịch kinh tế.

Chiến lược theo phiên cho người Việt đi làm giờ hành chính

1. Sáng (trước giờ làm): xem nhanh chart khung H4/D1, đánh dấu các vùng giá quan trọng, xem lịch kinh tế hôm nay có tin gì. 15 phút, không vào lệnh.
2. Trưa (phiên Á): thị trường thường đi ngang — đây là lúc giá "tích lũy" tạo các vùng biên. Không cần làm gì.
3. Tối 19:00–23:00 (giờ vàng): phiên Âu–Mỹ chồng lấn, giá thường phá vỡ vùng tích lũy của phiên Á. Đây là lúc quan sát và vào lệnh theo kế hoạch đã lập buổi sáng.
4. Trước khi ngủ: nếu còn lệnh mở — kiểm tra dừng lỗ đã đặt chưa. Không bao giờ để lệnh không có dừng lỗ chạy qua đêm (phiên Mỹ còn chạy đến ~04:00 sáng).

Tin tức và lịch kinh tế

Các sự kiện làm thị trường biến động dữ dội trong vài phút:

• Non-farm Payrolls (NFP) — báo cáo việc làm Mỹ, tối thứ Sáu đầu tháng.
• CPI Mỹ — lạm phát, quyết định kỳ vọng lãi suất.
• Quyết định lãi suất FOMC/Fed — sự kiện lớn nhất của thị trường.

Người mới không nên giữ lệnh qua tin mạnh: giá có thể nhảy vọt (slippage) khiến dừng lỗ bị khớp xa hơn dự kiến. Đánh dấu các sự kiện quan trọng mỗi tuần bằng Lịch kinh tế. Khi lên trình độ trung cấp, bạn sẽ học cách giao dịch quanh tin bài bản trong bài Giao dịch mùa tin.

Lỗi thường gặp

• Giao dịch phiên Á theo kiểu phiên Mỹ: kỳ vọng giá chạy mạnh lúc 10h sáng VN rồi thất vọng cắt lệnh — sai thời điểm, không phải sai hướng.
• Ôm 3–4 cặp tương quan cao cùng lúc (Buy EUR/USD + Buy GBP/USD + Sell USD/CHF) — tưởng 3 cơ hội, thực ra 1 cược ăn ba.
• Theo dõi 10 cặp cùng lúc: người mới chỉ nên "sống" với 1–2 sản phẩm (ví dụ XAU/USD + EUR/USD) đủ lâu để thuộc tính cách của chúng.
• Quên đổi giờ theo mùa: tháng 11 vẫn ngồi chờ tin lúc 19:30 trong khi tin ra 20:30 — hoặc tệ hơn, thấy giá "chạy sớm" tưởng thị trường bất thường.

Bài tập thực hành

1. Xác định hôm nay đang là mùa hè hay mùa đông bắc bán cầu, từ đó viết ra giờ mở phiên Âu, phiên Mỹ và khung giờ vàng theo giờ VN hiện hành.
2. Mở chart XAU/USD khung H1, quan sát 3 ngày gần nhất: đánh dấu biên độ giá trong phiên Á (07:00–14:00) và trong giờ vàng — tự kiểm chứng phiên nào sôi động hơn.
3. Chọn 2 sản phẩm bạn sẽ tập trung trong 3 tháng tới và viết lý do. Gợi ý cho người Việt bận rộn: XAU/USD (sôi động đúng buổi tối) + EUR/USD (spread rẻ, "hiền" hơn để học).

Tóm tắt bài học

• Người mới nên tập trung 1–2 cặp chính (EUR/USD, GBP/USD) hoặc vàng, tránh cặp ngoại lai; né các lệnh trùng trên cặp tương quan cao.
• Khung giờ vàng (Âu–Mỹ chồng lấn): 19:00–23:00 giờ VN mùa hè, 20:00–24:00 mùa đông.
• Nhịp ngày hợp lý: sáng lập kế hoạch — trưa để yên — tối giao dịch trong giờ vàng — trước khi ngủ kiểm tra dừng lỗ.
• Luôn kiểm tra lịch kinh tế trước khi vào lệnh — tránh giao dịch quanh tin mạnh.

Câu hỏi ôn tập

1. Vì sao người mới nên ưu tiên các cặp chính (Majors)?

   Xem đáp án

   Vì thanh khoản cao, spread thấp và có nhiều tài liệu phân tích; cặp ngoại lai spread rộng, biến động khó lường — người mới nên tránh.

2. Khung giờ vàng cho trader Việt Nam là khi nào, vì sao?

   Xem đáp án

   19:00–23:00 giờ VN vào mùa hè bắc bán cầu (20:00–24:00 vào mùa đông) — thời điểm phiên Âu (London) và phiên Mỹ (New York) chồng lấn, thanh khoản và biến động cao nhất trong ngày.

3. Buy EUR/USD và Buy GBP/USD cùng lúc có phải là đa dạng hóa không?

   Xem đáp án

   Không — hai cặp này tương quan cao (cùng chống USD), nên hai lệnh cùng chiều thực chất là một cược với rủi ro nhân đôi.

4. Ba tin mạnh nhất cần theo dõi trên lịch kinh tế là gì?

   Xem đáp án

   Non-farm Payrolls (NFP), CPI Mỹ và quyết định lãi suất FOMC/Fed — không nên giữ lệnh qua các tin này.