ASX nộp phạt 20,5 triệu AUD vì lừa dối về dự án blockchain

Sở giao dịch chứng khoán Úc (ASX) vừa thừa nhận đã cung cấp thông tin sai lệch cho thị trường về tiến độ của dự án nâng cấp hệ thống thanh toán bù trừ CHESS dựa trên công nghệ blockchain, đồng thời chấp nhận mức phạt 20,5 triệu AUD (khoảng 14,5 triệu USD) để dàn xếp vụ kiện với Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC).

Từ tham vọng Blockchain đến thất bại công nghệ đắt đỏ

Dự án thay thế hệ thống CHESS (Clearing House Electronic Subregister System) được khởi động từ năm 2016 hợp tác cùng công ty Digital Asset. ASX từng kỳ vọng đây sẽ là hình mẫu tiên phong ứng dụng công nghệ sổ cái phân tán (blockchain) vào thị trường tài chính truyền thống. Tuy nhiên, dự án liên tục bị trì hoãn và cuối cùng bị đình chỉ vào tháng 11/2022, khiến ASX phải xóa sổ khoản chi phí trước thuế lên tới 245 - 255 triệu AUD.

Che giấu sự thật và án phạt từ cơ quan quản lý

Theo ASIC, vào tháng 2/2022, ASX tuyên bố dự án "đang tiến triển tốt" dù thực tế nội bộ đã phân loại dự án ở mức báo động "đỏ" với nhiều lỗi kỹ thuật nghiêm trọng. ASX thừa nhận tuyên bố này đã gây hiểu lầm và đẩy các thành viên thị trường vào rủi ro thiệt hại tài chính. Dù ASIC đã rút bớt 2 trong số 3 cáo buộc ban đầu, thỏa thuận nộp phạt 20,5 triệu AUD (cộng thêm 3 triệu AUD chi phí pháp lý) vẫn cần Tòa án Liên bang phê duyệt để chính thức khép lại vụ bê bối công nghệ lớn nhất lịch sử sở giao dịch này.

Bài học đắt giá cho nhà đầu tư Việt Nam

Nhận định từ SmartInvestor: Vụ việc của ASX là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho các nhà đầu tư Việt Nam về rủi ro thông tin đối với các dự án chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới (như Blockchain, AI) tại các doanh nghiệp niêm yết. Nhà đầu tư cần cẩn trọng trước các tuyên bố truyền thông mang tính "tô hồng" tiến độ công nghệ và nên đánh giá kỹ lưỡng năng lực thực thi thực tế của doanh nghiệp thay vì chỉ dựa vào các từ khóa xu hướng.