Chiến lược chống gian lận mới: Ngân hàng đối mặt áp lực lớn
Chiến lược chống gian lận mới của Vương quốc Anh đang tạo ra một bước chuyển dịch lớn, đẩy trách nhiệm phòng ngừa lên các tổ chức tài chính và nhà cung cấp hạ tầng. Đối với các ngân hàng, việc hoàn tiền cho nạn nhân không còn là điểm dừng; ngăn chặn gian lận từ gốc mới là nghĩa vụ bắt buộc.
Áp lực ngăn chặn gian lận từ thượng nguồn
Gian lận tài chính đã vượt quá khả năng xử lý đơn độc của các cơ quan thực thi pháp luật. Theo Chiến lược chống gian lận giai đoạn 2026-2029 của Chính phủ Anh, đây là loại tội phạm lớn nhất quốc gia này, gây thiệt hại kinh tế ít nhất 14,4 tỷ bảng Anh trong giai đoạn 2023-2024. Chiến lược mới cam kết chi hơn 250 triệu bảng Anh và tập trung vào ba trụ cột: Phá vỡ, Bảo vệ và Phản ứng.
Đối với ngành ngân hàng, thông điệp cốt lõi là kiểm soát gian lận phải được tích hợp sâu vào thiết kế sản phẩm, quy trình mở tài khoản (onboarding), luồng thanh toán, xác thực và phát hiện tài khoản rác (mule account). Việc chỉ phản ứng sau khi sự việc đã rồi sẽ không còn được chấp nhận.
Khi các biện pháp hiện tại là chưa đủ
Dù các ngân hàng đã có nhiều nỗ lực như áp dụng quy trình Xác nhận người thụ hưởng (Confirmation of Payee) hay cơ chế hoàn tiền bắt buộc cho nạn nhân của gian lận chuyển khoản (APP Fraud), thiệt hại vẫn ở mức báo động. Chỉ riêng nửa đầu năm 2025, hơn 629,3 triệu bảng Anh đã bị chiếm đoạt. Điều này buộc Cơ quan Quản lý Tài chính Anh (FCA) phải xem xét lại các tiêu chuẩn xác thực khách hàng (SCA) để hướng tới một cách tiếp cận linh hoạt và hiệu quả hơn.
Bài học và nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Nhận định của SmartInvestor.vn: Xu hướng siết chặt trách nhiệm phòng chống gian lận của các ngân hàng tại Anh là bài học đắt giá cho hệ thống tài chính Việt Nam. Trong bối cảnh các vụ lừa đảo công nghệ cao và tài khoản rác gia tăng tại Việt Nam, các ngân hàng nội địa chắc chắn sẽ phải đầu tư mạnh mẽ hơn vào công nghệ bảo mật và AI để sàng lọc giao dịch. Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, việc lựa chọn các tổ chức tài chính có hệ thống quản trị rủi ro tiên tiến và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định bảo mật sẽ là yếu tố then chốt để bảo vệ tài sản an toàn trước các làn sóng lừa đảo tinh vi hiện nay.