Chiến tranh Iran thúc đẩy đầu tư đường ống dầu mới hàng tỷ USD
Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng đối với dòng chảy dầu khí từ Vịnh Ba Tư, khiến các quốc gia nhập khẩu năng lượng phải đối mặt với hóa đơn tăng vọt, sự bất ổn về nguồn cung và triển vọng u ám. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, một điểm sáng đã xuất hiện: một làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào việc xây dựng các tuyến đường thay thế để đưa dầu khí ra khỏi Trung Đông.
Tác động của xung đột và sự dễ tổn thương của Eo biển Hormuz
Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch Phần Lan, tổng hóa đơn nhập khẩu năng lượng toàn cầu đã tăng thêm 330 tỷ USD chỉ trong sáu tháng từ tháng 3 đến tháng 8. Điều này sẽ không xảy ra nếu Eo biển Hormuz vẫn mở, nhấn mạnh sự phụ thuộc của thế giới vào một hành lang xuất khẩu năng lượng dễ bị tổn thương bởi các sự kiện địa chính trị bất lợi và hệ quả của chúng.
Do việc đóng cửa Hormuz, các nhà sản xuất dầu Vịnh Ba Tư đã phải ngừng hoạt động giếng dầu và tìm cách vận chuyển dầu dự trữ ra khỏi Vịnh bằng các tàu chở dầu tắt bộ phát đáp. Tuy nhiên, họ cũng bắt đầu làm việc trên các tuyến đường thay thế hoàn toàn bỏ qua Eo biển Hormuz.
Làn sóng đầu tư vào các tuyến đường thay thế và thách thức
Ả Rập Xê Út đã thể hiện tầm nhìn xa với đường ống Đông-Tây của mình, được sử dụng để chuyển hướng dòng chảy xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư sang Biển Đỏ trong những tuần đầu tiên của cuộc chiến. Công suất đường ống đã được đẩy lên khoảng 7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, so với khối lượng thấp hơn nhiều trước đây. Hạn chế lớn duy nhất trong việc chuyển hướng này là năng lực của các cơ sở bốc hàng tại Cảng Yanbu.
Tuy nhiên, sau đó, Ả Rập Xê Út đã nhận ra rằng Biển Đỏ cũng không an toàn do sự hiện diện của lực lượng Houthi Yemen tại eo biển Bab el-Mandeb và mối liên hệ của họ với Iran. Vì vậy, người Ả Rập lại phải chuyển hướng một lần nữa, lần này là đến Kênh đào Suez, nơi có năng lực thông quan tàu chở dầu thậm chí còn hạn chế hơn.
Nói cách khác, các tuyến đường thay thế không hoàn hảo, nhưng việc có chúng là một điều tốt.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, tình hình này mang lại cả rủi ro và cơ hội. Sự bất ổn ở Trung Đông và giá dầu biến động có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí năng lượng của Việt Nam, cũng như lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng mở ra cơ hội đầu tư vào các công ty năng lượng có khả năng thích ứng, các dự án hạ tầng logistics hoặc các công nghệ năng lượng tái tạo nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ truyền thống. Việc theo dõi sát sao diễn biến địa chính trị và thị trường năng lượng toàn cầu là yếu tố then chốt để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt trong bối cảnh đầy biến động này.