Cố vấn Anthropic: Định giá AI điên rồ, bong bóng sắp vỡ?
Eric Ries, tác giả cuốn sách nổi tiếng "Khởi nghiệp tinh gọn" và là cố vấn quản trị của Anthropic từ năm 2021, vừa đưa ra những cảnh báo sắc bén về làn sóng đầu tư AI hiện tại. Ông cho rằng các doanh nghiệp đang thổi phồng hiệu quả năng suất của AI và gán mác công nghệ cho các đợt sa thải thông thường nhằm kích thích giá cổ phiếu tăng trưởng.
Định giá AI vượt xa thực tế và chiêu trò thổi giá cổ phiếu
Ries đã chứng kiến định giá của Anthropic tăng vọt từ 5 tỷ USD lên mức tiệm cận 1.000 tỷ USD. Ông nhận định việc các nhà đầu tư sẵn sàng trả mọi mức giá cho thấy dấu hiệu điển hình của một bong bóng tài chính cuối chu kỳ. Chia sẻ trên chương trình Squawk Box của CNBC, Ries thẳng thắn cho rằng nhiều đợt sa thải được gắn mác AI thực chất chỉ là hoạt động cắt giảm chi phí truyền thống để làm đẹp báo cáo tài chính.
"Tôi nghĩ nhiều đợt sa thải tại các tập đoàn chỉ là hoạt động thanh lọc nhân sự thông thường. Nhưng nếu bạn dán nhãn AI vào đó, cổ phiếu của bạn sẽ tăng thay vì giảm", Ries nhấn mạnh. Nhận định này đi ngược lại với CEO NVIDIA Jensen Huang, người từng gọi nỗi lo mất việc làm do AI là "vô lý" và chỉ ra rằng nhu cầu tuyển dụng kỹ sư vẫn đang tăng cao.
Hiệu quả năng suất từ AI vẫn chưa rõ ràng
Dù Anthropic tuyên bố các đại lý AI của họ tự viết tới 80% mã nguồn, Ries vẫn hoài nghi về tác động diện rộng của công nghệ này đối với các doanh nghiệp truyền thống. Ông cho biết dữ liệu thực tế cho thấy nhiều công ty áp dụng AI vẫn chưa ghi nhận bất kỳ sự cải thiện nào về năng suất, chứ chưa nói đến mức tăng trưởng 40% như các quảng cáo thổi phồng.
Toàn bộ chu kỳ chi tiêu vốn (capex) cho AI hiện nay đang dựa trên giả định về sự gia tăng năng suất khổng lồ của doanh nghiệp. Nếu những lợi ích này chậm trễ hoặc không đồng đều, tỷ suất sinh lời trên hàng chục tỷ USD đầu tư vào hạ tầng sẽ là một dấu hỏi lớn, tương tự như thừa nhận gần đây của Sam Altman về việc lãng phí trong chi tiêu AI hiện tại.
Nhận định và lời khuyên cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, cơn sốt AI toàn cầu mang lại nhiều bài học đắt giá. Trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ và viễn thông trong nước bắt đầu chạy đua tích hợp AI vào vận hành, nhà đầu tư cần đặc biệt tỉnh táo. Hãy đánh giá hiệu quả thực tế thông qua biên lợi nhuận và doanh thu thay vì đầu tư theo phong trào. Việc phân bổ vốn vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, sử dụng AI để tối ưu hóa chi phí thực chất sẽ mang lại sự an toàn và hiệu quả dài hạn.