Công nghệ quốc phòng Ukraine bùng nổ nhưng thiếu vốn

Ngành công nghệ quốc phòng Ukraine đang ghi nhận sự bùng nổ mạnh mẽ về năng lực sản xuất thực chiến nhưng lại đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn vốn đầu tư mạo hiểm nghiêm trọng.

Khoảng cách lớn giữa năng lực sản xuất và vốn đầu tư

Theo báo cáo từ PitchBook, đầu tư vốn cổ phần vào công nghệ quốc phòng Ukraine chỉ đạt 57,2 triệu USD qua 28 thương vụ vào năm 2025. Con số này quá nhỏ bé so với năng lực sản xuất quốc phòng đạt 35 tỷ USD của quốc gia này. Trường Kinh tế Kyiv (KSE) ước tính quy mô thị trường được tài trợ khoảng 6,8 tỷ USD năm 2025 và có thể tăng lên 55 tỷ USD vào năm 2026. Sự chênh lệch này khiến Ukraine phải tìm kiếm khách hàng nước ngoài và hợp tác quốc tế để duy trì tăng trưởng.

Những công nghệ đột phá và cơ hội thoái vốn

Các phân khúc mạnh nhất gồm phần mềm tự chủ, thiết bị bay không người lái (UAV) đánh chặn và robot mặt đất. UAV Sting của Ukraine chỉ có giá 2.500 USD/chiếc, cực kỳ tối ưu chi phí so với tên lửa Patriot PAC-3 giá 4 triệu USD. Số lượng robot mặt đất bàn giao tăng từ 2.000 (năm 2024) lên 15.000 (năm 2025). Nhiều doanh nghiệp Ukraine đã lọt vào mắt xanh của các quỹ ngoại, tiêu biểu là thương vụ niêm yết của Swarmer trên Nasdaq hay sự đầu tư từ Axon Enterprise vào Buntar và Farsight Vision.

Bài học và cơ hội cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, sự bùng nổ của công nghệ quốc phòng Ukraine cho thấy tiềm năng khổng lồ của các giải pháp công nghệ chi phí thấp nhưng hiệu quả cao. Việc theo dõi các thương vụ M&A và xu hướng chuyển giao công nghệ lưỡng dụng (dual-use) sẽ mở ra cơ hội đầu tư vào các doanh nghiệp phụ trợ công nghệ trong nước, đón đầu làn sóng hiện đại hóa quốc phòng toàn cầu.