Doanh nghiệp lãi đậm vì người tiêu dùng ngại so giá

SmartInvestor - Dù liên tục phàn nàn về bão giá và lạm phát, người tiêu dùng thực tế vẫn không ngừng chi tiêu. Xu hướng lười so sánh giá, đặc biệt ở nhóm thu nhập cao, đang giúp các doanh nghiệp duy trì biên lợi nhuận ở mức cao kỷ lục.

Biên lợi nhuận doanh nghiệp tăng vọt nhờ tăng giá bán

Báo cáo gần đây từ Goldman Sachs chỉ ra rằng các doanh nghiệp đang liên tục tăng mức thặng số bán hàng (markup) trên các sản phẩm. Lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp Mỹ chiếm tỷ trọng trong giá trị gia tăng đã tăng gấp đôi từ khoảng 5% vào cuối những năm 1980 lên hơn 10% gần đây. Điều này cho thấy số tiền người tiêu dùng chi trả đang vượt xa chi phí sản xuất thực tế của doanh nghiệp.

Vì sao người tiêu dùng chấp nhận mua đắt?

Nguyên nhân chính đến từ việc độ nhạy cảm về giá của người tiêu dùng ngày càng giảm. Thu nhập tăng lên làm tăng chi phí cơ hội của thời gian, khiến mọi người ít dành thời gian tìm kiếm các lựa chọn có giá rẻ hơn. Đặc biệt, nhóm hộ gia đình có thu nhập cao chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng tiêu dùng, thúc đẩy sự phân hóa kinh tế theo mô hình chữ K.

Bài học cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, hiện tượng này mang lại bài học quan trọng trong việc lựa chọn cổ phiếu. Trong bối cảnh lạm phát, những doanh nghiệp sở hữu quyền lực định giá (pricing power) mạnh mẽ — có khả năng chuyển chi phí sang người tiêu dùng mà không làm giảm nhu cầu — sẽ là những hầm trú ẩn an toàn và mang lại tỷ suất sinh lời vượt trội cho danh mục đầu tư.