IPO SpaceX: Bài học đắt giá cho nhà đầu tư
Thương vụ IPO sắp tới của SpaceX được kỳ vọng sẽ là đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng lớn nhất lịch sử với định giá mục tiêu gần 2.000 tỷ USD. Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng và phấn khích của thị trường, nhiều nhà đầu tư có thể sẽ phải nhận một bài học đắt giá nếu chỉ xuống tiền theo tâm lý đám đông.
Định giá trên trời và những con số tài chính đáng lo ngại
Phần lớn định giá khổng lồ của SpaceX hiện nay dựa trên sự kỳ vọng và đầu cơ. Theo hồ sơ S-1 nộp lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), mảng AI của công ty đã ghi nhận khoản lỗ hoạt động lên tới 6,36 tỷ USD trong năm 2025, và con số này chưa bao gồm thương vụ thâu tóm xAI vào tháng 2/2026. Thêm vào đó, các mục tiêu của Elon Musk như xây dựng trung tâm dữ liệu ngoài không gian hay thuộc địa hóa sao Hỏa vẫn còn quá xa vời.
Xét về mặt con số cụ thể, doanh thu năm 2025 của SpaceX đạt 18,7 tỷ USD. Với mức định giá mục tiêu 1,75 nghìn tỷ USD, tỷ số Giá trên Doanh thu (P/S) của doanh nghiệp sẽ ở mức khoảng 93,6 lần. Để so sánh, Palantir Technologies - cổ phiếu có định giá đắt đỏ nhất trong chỉ số S&P 500 hiện tại - cũng chỉ có tỷ số P/S hơn 79 lần.
Bài học lịch sử từ các đợt IPO lớn
Đầu tư vào SpaceX không hoàn toàn là một quyết định tồi nếu bạn tin tưởng vào tầm nhìn dài hạn và chấp nhận được sự biến động mạnh của thị trường. Tuy nhiên, nếu chỉ mua vì hiệu ứng truyền thông (FOMO) với hy vọng kiếm lời nhanh chóng, rủi ro sẽ cực kỳ lớn. Thống kê từ FactSet Research cho thấy, 10 cổ phiếu IPO lớn nhất lịch sử nước Mỹ có hiệu suất kém hơn chỉ số S&P 500 trung bình tới 127 điểm phần trăm sau khi lên sàn.
Nhận định dành cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với các nhà đầu tư Việt Nam muốn tiếp cận thương vụ IPO lịch sử này thông qua các kênh gián tiếp hoặc chứng khoán quốc tế, việc cẩn trọng là không bao giờ thừa. Hãy nhớ rằng SpaceX là một khoản đầu tư mang tính đầu cơ cao ở thời điểm hiện tại. Thay vì phân bổ tỷ trọng lớn vào một cổ phiếu công nghệ chưa chứng minh được lợi nhuận bền vững, nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, chỉ giải ngân một phần nhỏ vốn trải nghiệm và kiên nhẫn chờ đợi các báo cáo tài chính thực tế sau khi doanh nghiệp chính thức niêm yết.