IPO SpaceX: Đừng vội đua lệnh vì quy tắc sụt giảm 55%
Sự kiện IPO của SpaceX (SPCX) đang thu hút sự chú ý lớn từ giới đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu lịch sử từ các đợt IPO đình đám trước đây cho thấy người mua trong ngày đầu tiên thường đối mặt với mức sụt giảm trung bình lên tới 55% trước khi đạt được mức lợi nhuận khiêm tốn 14% sau một năm. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên kiên nhẫn quan sát thay vì vội vã đua lệnh.
Quy tắc 55% và bài học đắt giá từ lịch sử
Theo phân tích từ chuyên gia tài chính Austin Hankwitz trên Rich Habits Podcast, các đợt IPO "nóng" nhất trong 10 đến 15 năm qua có xu hướng chung đáng lo ngại. Mức lợi nhuận trung bình sau 12 tháng chỉ đạt khoảng 14%, trong khi mức sụt giảm tối đa trung bình từ đỉnh xuống đáy lên tới 55% (trung vị là 54%). Điều này có nghĩa là nếu bạn mua cổ phiếu ngay ngày đầu tiên, tài sản của bạn có khả năng bị chia đôi trước khi mang lại mức sinh lời ít ỏi.
Nhìn lại bài học từ Meta và Snap
Lịch sử đã chứng minh điều này qua trường hợp của Meta Platforms (META). Khi lên sàn vào tháng 5/2012 với giá 38 USD, cổ phiếu này đã lao dốc 54% xuống còn 17,59 USD chỉ sau 4 tháng. Dù Meta hiện tại đã mang lại mức lợi nhuận khổng lồ 393% sau một thập kỷ, những người mua ngày đầu tiên đã phải trải qua giai đoạn cực kỳ căng thẳng. Ngược lại, Snap (SNAP) thậm chí đã giảm 80% so với giá chào sàn và vẫn chưa thể phục hồi sau 9 năm.
Chiến lược giao dịch thông minh cho nhà đầu tư
Để tránh bẫy tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ), Hankwitz khuyên nhà đầu tư nên chờ đợi từ 3 đến 4 tháng sau khi cổ phiếu lên sàn. Đây là thời điểm áp lực bán từ việc hết hạn hạn chế chuyển nhượng (lockup period) hạ nhiệt. Sau đó, chiến lược tích lũy cổ phiếu từng phần (dollar-cost averaging) sẽ là lựa chọn an toàn hơn, với điều kiện bạn thực sự tin tưởng vào tiềm năng dài hạn của doanh nghiệp.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, cơn sốt IPO SpaceX là một lời nhắc nhở quan trọng về việc quản trị rủi ro khi tiếp cận các tài sản tài chính quốc tế hoặc các thương vụ IPO lớn trong nước. Thay vì hưng phấn theo đám đông trên các diễn đàn mạng xã hội, nhà đầu tư Việt nên kiên nhẫn chờ đợi thị trường tự điều chỉnh và định giá lại cổ phiếu về mức hợp lý, đồng thời chỉ giải ngân khi có kế hoạch phân bổ vốn rõ ràng và dài hạn.