JPMorgan dự báo sản lượng đồng Mỹ có thể tăng gấp đôi
JPMorgan dự báo rằng Mỹ có thể tăng thêm 1,3 triệu tấn năng lực khai thác đồng hàng năm, gấp đôi sản lượng hiện tại và xếp thứ ba toàn cầu về tiềm năng tăng trưởng, tuy nhiên phần lớn sẽ chỉ thực hiện được sau năm 2030 do chi phí đầu tư cao và quy trình cấp phép kéo dài.
Tiềm năng tăng trưởng sản lượng đồng của Mỹ
Trong ba thập kỷ qua, sản lượng đồng của Mỹ đã giảm còn khoảng 1 triệu tấn mỗi năm, chỉ chiếm dưới 5% sản lượng toàn cầu so với hơn 50% vào đầu thế kỷ 20. JPMorgan cho rằng, nếu các dự án mới và mở rộng hiện có được triển khai, Mỹ có thể thêm 1,3 triệu tấn năng lực khai thác đồng mỗi năm.
Dự án Resolution Copper
Dự án Resolution Copper ở Arizona, liên doanh giữa Rio Tinto và BHP, chiếm khoảng một nửa năng lực tăng thêm được ước tính. Với dự kiến sản lượng 18 triệu tấn đồng trong 40 năm, dự án có thể đáp ứng tới 25% nhu cầu đồng trong nước, nhưng vẫn phải chờ cấp phép và sẽ không đi vào sản xuất trước 2030.
Chi phí và thách thức phát triển
Chi phí đầu tư cho mỗi tấn năng lực sản xuất đồng ở Mỹ ước tính 28.000 USD, cao hơn mức trung bình toàn cầu (26.000 USD). Điều này làm giảm tính khả thi của các dự án khai thác ngầm lớn, đòi hỏi hạ tầng đầu tư mạnh.
Cơ hội ngắn hạn từ Freeport-McMoRan
Freeport-McMoRan, nhà sản xuất đồng lớn nhất Mỹ, có tiềm năng tăng hơn 250.000 tấn mỗi năm thông qua mở rộng các mỏ hiện có. Các dự án này có thể khai thác nhanh hơn vì đã có hạ tầng và ít phải đối mặt với quy trình cấp phép phức tạp.
Cải cách quy định và công nghệ mới
Khung FAST‑41, được triển khai từ 2025, hứa hẹn rút ngắn thời gian xét duyệt các dự án hạ tầng quan trọng, bao gồm mỏ đồng. Ngoài ra, công nghệ leaching in‑situ và việc tái khởi động các mỏ đã ngừng khai thác cũng có thể tăng sản lượng trong ngắn hạn.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, cơ hội hiện nay nằm ở việc đầu tư vào các công ty khai thác và chế biến đồng có tiềm năng mở rộng tại Mỹ, như Freeport-McMoRan, cũng như các quỹ đầu tư chuyên biệt vào dự án Resolution Copper khi các rủi ro pháp lý giảm. Đồng thời, nên theo dõi các chính sách hỗ trợ của chính phủ Mỹ (FAST‑41, ưu đãi thuế) vì chúng có thể làm tăng lợi nhuận dự án. Tuy nhiên, do chi phí đầu tư cao và thời gian triển khai dài, nhà đầu tư cần cân nhắc rủi ro về vốn và chuẩn bị cho một chu kỳ đầu tư dài hạn, ít nhất 10‑15 năm, trước khi thu hồi lợi nhuận.