Khan hiếm tài nguyên toàn cầu: Bước ngoặt mới cho thị trường
Báo cáo mới nhất từ công ty đầu tư toàn cầu Ninety One chỉ ra rằng cuộc cạnh tranh tài nguyên đang thay đổi cục diện thị trường hàng hóa, khi nguồn cung khan hiếm và an ninh tài nguyên trở nên quan trọng hơn cả vốn đầu tư.
Thị trường hiện nay đã chuyển dịch khỏi chu kỳ siêu tăng trưởng do Trung Quốc dẫn đầu những năm 2000. Thay vào đó, cục diện hiện tại bị chi phối bởi sự hạn chế về nguồn cung, phân mảnh địa chính trị và nhu cầu an ninh tài nguyên khu vực. Theo Ninety One, các nguồn lực vật chất đang bị vắt kiệt bởi xung đột vũ trang, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và nhu cầu an ninh lương thực toàn cầu.
Sự trỗi dậy của "nền kinh tế cũ" và áp lực cung ứng
Paul Gooden, Trưởng bộ phận Tài nguyên Thiên nhiên tại Ninety One, nhận định: "Đây là sự trả thù của nền kinh tế cũ". Suốt thập kỷ qua, các nhà sản xuất đã ưu tiên dòng tiền hơn là tăng trưởng, dẫn đến tình trạng thiếu hụt đầu tư trầm trọng. Khi kỷ luật tài chính này va chạm với các xung đột địa chính trị và nguồn cầu mới, áp lực lên giá cả trở nên khó đảo ngược.
AI và cơn khát năng lượng điện
Sự mở rộng của AI và các trung tâm dữ liệu đang tạo ra nguồn cầu điện năng khổng lồ, gây áp lực lên lưới điện vốn đã quá tải. Các dự án trung tâm dữ liệu tại Mỹ dự kiến cần khoảng 200 gigawatt điện, tương đương 200 lần mức tiêu thụ của thành phố San Francisco. Cuộc đua xây dựng hạ tầng AI thực chất đang trở thành cuộc đua giành giật năng lượng.
Rủi ro từ thị trường dầu mỏ và nhiên liệu
Xung đột tại Trung Đông đang đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu. Dự trữ dầu thế giới đã giảm khoảng 1 tỷ thùng kể từ khi xung đột bắt đầu, khiến nhiên liệu trở nên đắt đỏ hơn. Ngay cả khi xung đột kết thúc, việc tái thiết lập kho dự trữ này sẽ tạo ra nhu cầu bổ sung trong nhiều năm tới, khiến thị trường khó có thể sớm trở lại trạng thái bình thường.
Thị trường kim loại: Đồng đối mặt với thách thức cung ứng
Cuộc đua điện khí hóa và hạ tầng đang thúc đẩy nhu cầu kim loại, nhưng sản lượng lại không theo kịp. Tại Chile, quốc gia sản xuất đồng hàng đầu thế giới, sản lượng đã rơi xuống mức thấp nhất trong 6 năm do những gián đoạn liên tục. Mặc dù triển vọng dài hạn của đồng vẫn rất khả quan nhờ xu hướng chuyển đổi xanh, nhưng các nhà đầu tư cần lưu ý đến sự phân hóa ngày càng lớn giữa các điều kiện thị trường.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Trong bối cảnh tài nguyên toàn cầu thắt chặt, các doanh nghiệp năng lượng, khai khoáng và nông nghiệp tại Việt Nam có thể hưởng lợi từ xu hướng tăng giá hàng hóa dài hạn. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý đến rủi ro chi phí đầu vào và logistics tăng cao do đứt gãy chuỗi cung ứng. Việc phân bổ tỷ trọng vào các nhóm cổ phiếu phòng thủ có lợi thế về nguồn cung tài nguyên nội địa sẽ là chiến lược hợp lý trong giai đoạn biến động này.