Lạm phát vượt tăng lương: Người Mỹ thắt lưng buộc bụng

Người tiêu dùng Mỹ đang đối mặt với áp lực tài chính mới khi lạm phát một lần nữa vượt xa tốc độ tăng lương. Theo dữ liệu mới nhất, thu nhập thực tế của người lao động đang giảm sút, buộc họ phải thay đổi thói quen chi tiêu để thích nghi với bối cảnh kinh tế khó khăn và chi phí sinh hoạt đắt đỏ.

Khoảng cách giữa lạm phát và tiền lương nới rộng

Theo báo cáo từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 8 đã tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, thu nhập bình quân giờ chỉ tăng 3,1% trong cùng giai đoạn. Điều này dẫn đến việc thu nhập thực tế (đã điều chỉnh theo lạm phát) giảm 0,3% so với năm trước.

Heather Long, chuyên gia kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, nhận định: "Một số lượng lớn người Mỹ đang trở nên nghèo đi khi thu nhập không bắt kịp đà tăng giá". Giai đoạn cải thiện ngắn ngủi từ tháng 5/2023 đến tháng 4/2024 đã chính thức chấm dứt, đánh dấu bước ngoặt tiêu cực cho ví tiền của người lao động.

Giá năng lượng là "thủ phạm" chính gây áp lực

Chi phí năng lượng tăng vọt là nguyên nhân hàng đầu khiến lạm phát quay trở lại. Chỉ riêng trong tháng 8, giá xăng đã tăng 3,9%, đóng góp hơn 1/3 mức tăng chung của chỉ số CPI. Sự gián đoạn nguồn cung do các cuộc xung đột địa chính trị tại Iran và Ukraine đã đẩy giá dầu diesel lên mức 6 USD/gallon lần đầu tiên trong nhiều tháng.

Bà Long cảnh báo rằng rất khó để thấy lạm phát giảm đáng kể khi các áp lực địa chính trị vẫn tiếp diễn. Kịch bản lạc quan nhất là lạm phát và tăng lương có thể hội tụ trở lại vào đầu năm 2027, nhưng ngay cả khi đó, người dân vẫn sẽ cảm thấy khó khăn khi sức mua không thực sự gia tăng.

Sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng

Sức mua giảm sút đang làm thay đổi rõ rệt hành vi của người tiêu dùng. Dữ liệu từ YouGov cho thấy những người có thu nhập cao đang có xu hướng chuyển sang mua sắm thực phẩm tại các kho hàng bán sỉ như Costco, trong khi các hộ gia đình thu nhập thấp và trung bình ưu tiên các siêu thị giảm giá như Walmart.

Việc thắt chặt chi tiêu của hộ gia đình Mỹ là tín hiệu đáng lo ngại, bởi tiêu dùng chiếm tới 2/3 hoạt động kinh tế của nước này. Khi người dân trở nên thận trọng hơn, đà tăng trưởng kinh tế chung có thể bị kéo lùi.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Tình trạng lạm phát dai dẳng và sức mua suy yếu tại Mỹ mang lại những bài học và cảnh báo quan trọng cho nhà đầu tư Việt Nam. Thứ nhất, việc lạm phát Mỹ khó hạ nhiệt có thể khiến Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn, gây áp lực lên tỷ giá USD/VND và dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán. Thứ hai, các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam (dệt may, da giày, đồ gỗ) cần chuẩn bị cho kịch bản đơn hàng sụt giảm khi người tiêu dùng Mỹ chuyển sang thắt lưng buộc bụng. Nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp có bảng cân đối kế toán lành mạnh và khả năng phòng vệ tốt trước biến động chi phí đầu vào, đặc biệt là nhóm ngành năng lượng và hàng tiêu dùng thiết yếu.