Quyền chọn bán (Put Option): Cách hoạt động và sinh lời

Quyền chọn bán (put option) là hợp đồng tài chính. Người mua có quyền bán tài sản ở giá cố định trước ngày đáo hạn. Người bán có nghĩa vụ mua tài sản đó nếu người mua yêu cầu.

Cách hoạt động của quyền chọn bán

Người mua trả phí quyền chọn (premium) cho người bán. Phí này tính trên mỗi cổ phiếu. Hợp đồng chuẩn thường gồm 100 cổ phiếu.

Nếu giá tài sản giảm dưới giá thực hiện (strike price), người mua thực hiện quyền để chốt lời. Nếu giá tăng, người mua bỏ quyền, chỉ mất phí đã trả. Đây là mức lỗ tối đa của người mua.

Người bán nhận phí trước. Họ phải mua tài sản ở giá thực hiện khi bị yêu cầu. Người bán có thể mua lại hợp đồng để đóng vị thế sớm, tránh nghĩa vụ.

Lợi nhuận và rủi ro của hai bên

Người mua quyền chọn bán

Kỳ vọng giá giảm. Lợi nhuận tăng khi giá tài sản giảm sâu. Rủi ro giới hạn ở mức phí đã trả.

Người bán quyền chọn bán

Kỳ vọng giá đi ngang hoặc tăng. Lợi nhuận tối đa là phí quyền chọn nhận được. Rủi ro lớn nếu giá tài sản giảm mạnh.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Thị trường Việt Nam chưa có quyền chọn bán cổ phiếu trực tiếp. Nhà đầu tư có thể dùng chứng quyền có bảo đảm (Covered Warrant - CW) loại bán hoặc hợp đồng tương lai chỉ số để phòng vệ danh mục. Cần tính toán kỹ phí mua và thời gian đáo hạn để tránh mất vốn.