Royalty Pharma chi 100 triệu USD thâu tóm bản quyền thuốc mới

Royalty Pharma (NASDAQ: RPRX) vừa đạt được thỏa thuận trị giá 100 triệu USD với Zealand Pharma để sở hữu quyền nhận tiền bản quyền trong tương lai của rusfertide, một loại thuốc thử nghiệm điều trị bệnh đa hồng cầu (polycythemia vera). Đây là bước đi chiến lược của RPRX nhằm đón đầu quyết định phê duyệt từ FDA vào năm 2026, thể hiện khả năng cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận trong ngành dược phẩm.

Chi tiết thương vụ 100 triệu USD và tiềm năng của Rusfertide

Theo thỏa thuận, Royalty Pharma sẽ thanh toán 50 triệu USD ngay lập tức và 50 triệu USD còn lại vào một năm sau đó. Đổi lại, công ty sẽ nhận được 1% tiền bản quyền trên doanh số toàn cầu của rusfertide, cùng với các khoản thanh toán dựa trên các cột mốc pháp lý và thương mại. Khi doanh số vượt ngưỡng 1,5 tỷ USD, tỷ lệ này sẽ điều chỉnh xuống còn 0,75%.

Rusfertide là liệu pháp tự tiêm hàng tuần giúp kiểm soát nồng độ sắt ở bệnh nhân đa hồng cầu, hiện đã được Takeda ký kết hợp tác để thương mại hóa toàn cầu. Với thời hạn phê duyệt của FDA dự kiến vào quý 3 năm 2026, đây là một chất xúc tác ngắn hạn quan trọng cho danh mục đầu tư của Royalty Pharma.

Bức tranh tài chính và rủi ro từ "vách đá bằng sáng chế"

Trong quý 2 năm 2026, doanh thu từ tiền bản quyền của Royalty Pharma đã tăng 14% lên 768 triệu USD, nhờ sự đóng góp mạnh mẽ từ các loại thuốc như Tremfya, Voranigo và Evrysdi. Công ty cũng đã nâng dự báo doanh thu cả năm lên mức 3,4 - 3,5 tỷ USD. Tuy nhiên, không phải khoản đầu tư nào cũng mang lại quả ngọt lâu dài.

Thách thức từ thuốc Generic và nợ vay

Doanh thu bản quyền từ Promacta đã giảm mạnh 75% trong quý 2/2026 do sự cạnh tranh từ thuốc generic tại Mỹ, trong khi Imbruvica cũng giảm 16%. Điều này nhắc nhở nhà đầu tư rằng "vách đá bằng sáng chế" luôn là mối đe dọa trực tiếp đến dòng tiền. Ngoài ra, với khoản nợ gốc lên tới 9,2 tỷ USD, Royalty Pharma đang sử dụng đòn bẩy tài chính đáng kể để tài trợ cho các thương vụ mới, đặt ra yêu cầu khắt khe về khả năng quản trị rủi ro.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Royalty Pharma (RPRX) mang đến một mô hình đầu tư gián tiếp vào ngành dược phẩm thông qua dòng tiền bản quyền thay vì rủi ro nghiên cứu trực tiếp. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, đây là cổ phiếu có tính chất phòng thủ nhờ dòng tiền ổn định và chính sách trả cổ tức đều đặn. Tuy nhiên, cần lưu ý đến áp lực nợ vay và sự sụt giảm doanh thu của các loại thuốc cũ khi hết hạn bảo hộ bằng sáng chế để đưa ra quyết định giải ngân phù hợp.