Sáu tháng xung đột Trung Đông: Tác động tài chính
Sáu tháng kể từ khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích vào Iran, xung đột tại Trung Đông đã gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, làm giá dầu tăng mạnh và lan tỏa ảnh hưởng tới các thị trường tài chính, giá thực phẩm, cũng như các tài sản trú ẩn truyền thống.
Giá dầu và nhiên liệu tăng mạnh
Giá Brent đã chạm mức 120 USD/thùng trong tháng 4 và duy trì trung bình khoảng 90 USD vào năm 2026, cao hơn mức 70 USD năm trước. Sự gián đoạn sản xuất ở Vịnh và hạn chế tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã làm tăng giá xăng dầu, đặc biệt là diesel do thiếu hụt các sản phẩm trung gian và các nhà máy lọc dầu Nga bị tấn công. Giá nhiên liệu máy bay cũng giảm nhẹ nhờ tăng sản lượng và xuất khẩu của các nhà máy lọc dầu Mỹ.
Thị trường chứng khoán và tài sản trú ẩn
Chỉ số MSCI toàn cầu (47 quốc gia) đã đạt mức kỷ lục 105 nghìn tỷ USD, tăng gần 9% kể từ khi chiến tranh bùng nổ, nhờ dòng tiền khổng lồ chảy vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Ngược lại, cổ phiếu các nước Vùng Vịnh chịu áp lực giảm. Các tài sản trú ẩn truyền thống như trái phiếu chính phủ Mỹ, vàng và đồng đô la không luôn giữ vai trò an toàn: đồng đô la tăng 1,4% so với rổ tiền tệ, nhưng phần lớn do đồng yên yếu; trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm 3,5% do lạm phát cao và kỳ vọng cắt giảm lãi suất giảm; vàng giảm 25% từ đầu chiến tranh tới tháng 7, dù đã tăng hơn 15% trong tháng này do lo ngại về giá trị đồng đô la.
Động lực AI và cổ phiếu toàn cầu
Nhà phân tích Pranav Aggarwal của Fidelity cho rằng nhà đầu tư đang duy trì tâm lý lạc quan, kỳ vọng xung đột sẽ chấm dứt trong năm và cổ phiếu toàn cầu đã tăng khoảng 14% tính đến tháng 8, vượt mức tăng trưởng trung bình 8‑9% trong một năm tiêu chuẩn.
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam
Đối với nhà đầu tư Việt, cần chú ý tới giá dầu và chi phí năng lượng có thể đẩy lạm phát nội địa, ảnh hưởng tới lãi suất và sức mua. Tuy nhiên, xu hướng vốn chảy vào AI và công nghệ cao vẫn là cơ hội để tăng tỷ suất lợi nhuận, đặc biệt trong các quỹ công nghệ và cổ phiếu công nghệ niêm yết trên HOSE/HNX. Đồng thời, nên cân nhắc đa dạng hoá danh mục bằng cách bổ sung một phần tài sản trú ẩn như vàng và trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao để giảm rủi ro khi biến động địa chính trị tiếp diễn.