Than đá: Vua không tranh cãi của năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh thế giới đang tăng cường lắp đặt turbine gió và tấm pin năng lượng mặt trời, than đá vẫn chiếm ưu thế, dự kiến sẽ cung cấp gần một phần ba tổng sản lượng điện toàn cầu vào năm 2026.

Số liệu năng lượng toàn cầu năm 2026

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các nhà máy điện chạy than sẽ sản xuất 10.974 TWh, chiếm 33% tổng 33.313 TWh điện toàn cầu. Tiếp sau là khí tự nhiên 6.976 TWh, thủy điện 4.536 TWh, năng lượng mặt trời 3.289 TWh, gió 2.898 TWh và hạt nhân 2.871 TWh.

Tại sao than đá vẫn là “vua” không thể thay thế?

Than đá có lợi thế về chi phí đầu tư thấp, khả năng cung cấp liên tục và mạng lưới truyền tải đã được xây dựng rộng khắp. Ngoài ra, các quốc gia sản xuất than như Trung Quốc, Ấn Độ và Úc vẫn duy trì mức khai thác cao, tạo áp lực giảm giá và duy trì tính cạnh tranh.

Rủi ro môi trường và xu hướng chuyển dịch

Mặc dù có lợi thế kinh tế, than đá đối mặt với áp lực giảm phát thải CO₂ và các chính sách carbon pricing ngày càng nghiêm ngặt. Nhiều quốc gia đang thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng sạch, nhưng quá trình chuyển đổi sẽ mất thời gian và đòi hỏi đầu tư hạ tầng lớn.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam

Với nhu cầu điện năng tăng mạnh và hệ thống lưới điện còn phụ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống, các nhà đầu tư Việt Nam có thể cân nhắc đầu tư vào các dự án khai thác và chế biến than đá sạch, cũng như công nghệ bắt giữ carbon (CCS) để tận dụng lợi thế giá thành thấp trong khi giảm thiểu rủi ro môi trường. Đồng thời, nên đa dạng hoá danh mục bằng cách bổ sung các dự án năng lượng tái tạo để đáp ứng xu hướng chính sách và nhu cầu thị trường trong dài hạn.