Thị trường dầu mỏ: Kịch bản dư cung sụp đổ

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang đối mặt với cú sốc nguồn cung nghiêm trọng khi các điểm nghẽn hàng hải quan trọng bị phong tỏa do xung đột địa chính trị leo thang, đập tan dự báo về tình trạng dư cung trước đó.

Các điểm nghẽn hàng hải bị tê liệt

Chỉ vài tuần sau cảnh báo về tình trạng dư thừa dầu thô, căng thẳng tại Trung Đông bùng phát trở lại. Giá dầu Brent nhanh chóng vượt ngưỡng 100 USD/thùng sau khi lực lượng Houthi tấn công các tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út tại eo biển Bab el-Mandeb. Tuyến đường này vốn xử lý từ 4 đến 5 triệu thùng dầu mỗi ngày nay gần như bị đóng băng, buộc các tàu phải chuyển hướng sang lộ trình dài và tốn kém hơn.

Đồng thời, eo biển Hormuz - nơi từng lưu thông 20 triệu thùng dầu/ngày - cũng giảm mạnh công suất. Tại Biển Đen, các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine vào cảng Novorossiysk đã buộc Kazakhstan phải tạm dừng phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu qua Hệ thống Đường ống Caspian (CPS), làm mất thêm 1,7 triệu thùng/ngày.

Khủng hoảng kép từ sản phẩm lọc dầu

Không chỉ dầu thô, nguồn cung các sản phẩm lọc dầu cũng rơi vào khủng hoảng. Việc Ukraine liên tục nhắm mục tiêu vào các nhà máy lọc dầu của Nga dẫn đến lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel tạm thời từ nước này, đúng thời điểm tồn kho nhiên liệu toàn cầu đang cạn kiệt.

Theo Ole Hansen, Trưởng bộ phận Chiến lược Hàng hóa tại Saxo Bank, các sản phẩm lọc dầu có rất ít phương án thay thế. Công suất lọc dầu toàn cầu hạn chế khiến việc tăng sản lượng dầu thô không thể nhanh chóng chuyển hóa thành xăng và dầu diesel thành phẩm.

Lời khuyên cho nhà đầu tư Việt Nam

Đối với nhà đầu tư Việt Nam, giá dầu thế giới neo cao sẽ gây áp lực lên lạm phát trong nước và chi phí vận tải. Nhà đầu tư nên phân bổ tỷ trọng hợp lý vào nhóm cổ phiếu dầu khí thượng nguồn (PVD, PVS) vốn hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng giá dầu, đồng thời thận trọng với các doanh nghiệp sử dụng nhiều hạt nhựa hoặc nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ.