Thiếu hụt nhiên liệu tàu biển: Nguy cơ cận kề khi lọc dầu ưu tiên diesel
Ngành hàng hải đối mặt nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu
Nguồn cung nhiên liệu cho ngành hàng hải đang đối mặt với tình trạng căng thẳng nghiêm trọng, chủ yếu do cuộc chiến tranh khiến nguồn cung diesel bị siết chặt. Các nhà máy lọc dầu hiện đang ưu tiên sản xuất diesel hơn là nhiên liệu cho tàu biển, theo Reuters. Tình trạng này được dự báo sẽ ảnh hưởng nặng nề nhất đến khu vực Châu Á.
Theo Energy Aspects, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tàu biển ước tính lên tới 218.000 thùng mỗi ngày trong quý này. Đây sẽ là quý đầu tiên kể từ năm 2025 chứng kiến sự thiếu hụt nhiên liệu cho ngành hàng hải, mặc dù mức thiếu hụt năm 2025 chỉ là 6.000 thùng/ngày.
Nguyên nhân sâu xa và tác động lan tỏa
Căng thẳng địa chính trị và gián đoạn nguồn cung
Một nhà phân tích của Rystad Energy cho biết: "Do sự gián đoạn nguồn cung kéo dài ở Trung Đông, chúng tôi dự kiến nguồn cung nhiên liệu tàu biển sẽ tiếp tục ở mức cực kỳ khan hiếm trong quý thứ ba." Biên lợi nhuận lọc dầu đang ở mức cao kỷ lục trên toàn cầu khi cuộc khủng hoảng năng lượng tiếp diễn. Nguyên nhân chính là nguồn cung dầu thô từ Trung Đông bị hạn chế, cùng với đó là thiệt hại tại các nhà máy lọc dầu trong khu vực. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính tới 1/5 công suất lọc dầu, tương đương 9,6 triệu thùng/ngày, đã bị ngừng hoạt động do xung đột.
Tấn công bằng máy bay không người lái và chính sách xuất khẩu
Bên cạnh sự gián đoạn ở Trung Đông, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã ảnh hưởng đến sản xuất diesel tại Nga. Điều này buộc Nga phải áp đặt lệnh cấm xuất khẩu diesel, làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nguồn cung.
Ưu tiên sản xuất diesel và hệ lụy cho nhiên liệu tàu biển
Để đối phó với tình trạng khan hiếm, các nhà máy lọc dầu đã ưu tiên sản xuất diesel. Điều này đồng nghĩa với việc họ sản xuất ít nhiên liệu tàu biển hơn. Nhiên liệu tàu biển không chỉ dùng để vận hành tàu mà còn cung cấp cho một số nhà máy điện.
Triển vọng nguồn cung nhiên liệu tàu biển
Tình hình nguồn cung nhiên liệu tàu biển có thể sẽ không sớm cải thiện. Ông Royston Huan, nhà phân tích của Energy Aspects, nhận định: "Lượng tồn kho xăng và diesel ở mức thấp kỷ lục sẽ khuyến khích các nhà máy lọc dầu trên toàn cầu tối đa hóa hoạt động của các đơn vị thứ cấp, sử dụng nhiều nguyên liệu đầu vào là nhiên liệu tàu biển hơn, từ đó làm thắt chặt cán cân cung cầu nhiên liệu tàu biển."
Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tàu biển toàn cầu có thể tác động đến chi phí vận chuyển hàng hóa, ảnh hưởng đến giá cả nhập khẩu và xuất khẩu của Việt Nam. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát sao diễn biến giá nhiên liệu và cân nhắc các phương án dự phòng, tối ưu hóa chuỗi cung ứng để giảm thiểu rủi ro.